Waarschuwing voor vitamine-infusen 

Cosmetische-, leefstijl- en gezondheidsklinieken bieden steeds vaker vitamine-infusen aan. Ze beloven gezondheidsvoordelen, maar er is geen wetenschappelijk bewijs dat vitamine-infusen gezonde mensen helpen. Een te hoge dosering kan zelfs schadelijk zijn. De Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD) opent daarom een landelijk Meldpunt Misleidende Voedingsadviezen. 

Misleiding bij vitamine-infusen

Aanbieders van vitamine-infusen beloven een snelle verbetering van de gezondheid door het direct inbrengen van vitamines in de bloedbaan. In een uitzending van Radar op 8 september is te zien dat aan het aanbod geen triage of diagnosestelling vooraf gaat, die aangeeft of er sprake is van enige mate van deficiëntie. Dat het in een kliniek met klinische setting plaatsvindt met BIG-geregistreerde professionals (artsen en verpleegkundigen), die het aanbrengen van een infuus als voorbehouden handeling mogen uitvoeren, suggereert bovendien ten onrechte dat de behandeling klinisch bewezen en veilig is.  

Risico’s van vitamine-infusen

In de uitzending van Radar benadrukt prof. dr. Marian de van der Schueren dat een gezond voedingspatroon volgens de Schijf van Vijf voldoende vitamines en mineralen levert voor vrijwel iedereen. ‘Het maag-darmkanaal heeft een heel belangrijke rol in de selectie van de juiste voedingsstoffen die je nodig hebt. Het selecteert wat je nodig hebt en het zorgt dat je uitplast wat je te veel hebt. Dat is essentieel en het omzeilen van dit proces is niet zonder risico’, waarschuwt deze buitengewoon hoogleraar diëtetiek aan Wageningen Univerersity & Research. Naast het risico om gezondheidsschade op te lopen, kunnen gebruikers van vitamine-infusen mogelijk passende (para)medische zorg uitstellen. Het kan ertoe leiden dat mensen denken goed bezig te zijn met hun leefstijl en gezondheid, terwijl dat nog maar de vraag is.  

Te hoge doseringen

Het is bekend dat een te hoge inname van vitamines gezondheidsklachten kan veroorzaken, vooral bij langdurig gebruik boven de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) of de veilige bovengrens van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid EFSA. Met name hoge doseringen van vetoplosbare vitamines A, D, E en K geven risico op gezondheidsschade, omdat ze zich stapelen in het lichaam. Zo kan te veel vitamine D leiden tot nierstenen of nierschade en te veel vitamine A tot hoofdpijn of leverschade. Maar ook dagelijkse een inname van meer dan 25 mg vitamine B6 kan op termijn ernstige klachten geven als tintelingen of gevoelloosheid in handen en voeten. Daarbij geldt dat eenmalig een hoge dosering meestal minder risicovol is dan langdurig gebruik, maar in combinatie met bepaalde medicatie kan zelfs een eenmalige overdosis levensbedreigend zijn.  

Groepen met verhoogde behoefte

Alleen specifieke groepen kunnen baat hebben bij de inname van vitamine-supplementen. Volgens de NVD gaat het hierbij om mensen met aangetoonde vitaminetekorten. Er zijn bekende risicogroepen die extra vitamine D nodig hebben. Mensen uit risicogroepen die weinig of geen zuivel gebruiken, zoals ouderen, mensen met een lactose-intolerantie of mensen die plantaardig eten, hebben een combinatie van vitamine D en calcium nodig. Daarnaast hebben vrouwen die zwanger willen worden extra foliumzuur nodig (rond de conceptie) en hebben veganisten extra vitamine B12 nodig. Mensen die vanwege coeliakie een glutenvrij dieet gebruiken hebben extra jodium nodig.    

Meldpunt Misleidende Voedingsadviezen

Om misleiding zichtbaar te maken en consumenten te beschermen, lanceert de NVD het Meldpunt Misleidende Voedingsadviezen. Hier kunnen consumenten én professionals meldingen doen van adviezen, behandelingen of producten die gezondheidsclaims gebruiken zonder wetenschappelijke onderbouwing. De NVD verzamelt de meldingen, analyseert patronen en gebruikt deze gegevens om in gesprek te gaan met toezichthouders, beleidsmakers en consumentenorganisaties. De NVD nodigt diëtisten uit de bekendheid van het meldpunt te vergroten en in hun praktijk actief te verwijzen naar het meldpunt. 

Oproep aan toezichthouders en professionals

De NVD roept toezichthouders op misleidende gezondheidsclaims te verbieden en te zorgen dat samenstelling en dosering van producten en supplementen transparant en toetsbaar zijn. Verder vraagt de NVD medische organisaties, zoals artsen en verpleegkundigen, om binnen hun beroepsgroep het debat te voeren over het aanbieden van vitamine-infusen en vergelijkbare behandelingen binnen de geldende ethische kaders. Op die manier wil de NVD bijdragen aan betere bescherming van consumenten en het tegengaan van schadelijke praktijken.  

Bron: Radar en Nederlandse Vereniging van Diëtisten