Waarschuwing voor schadelijke SkinnyTok-trend 

Op TikTok groeit de populariteit van “SkinnyTok”, een trend die mager zijn verheft tot ideaal. Volgens de Nederlandse Diëtistenvereniging voor Eetstoornissen (NDE) en de Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD) kunnen deze video’s vooral bij jongeren leiden tot ernstige gezondheidsrisico’s. Ze roepen de politiek, diëtisten en andere zorgprofessionals op tot actie. 

SkinnyTok

SkinnyToks zijn video’s waarin extreem dunne lichamen worden verheerlijkt, vaak aangevuld met wat de maker op een dag eet of doet aan activiteiten om zichzelf zo te “disciplineren”. Via hashtags als #skinnytok, #whatieatinaday of #bodycheck verspreidt zich zo een ongezond beeld van voedingsgewoonten en uiterlijk, dat de makers presenteren als gezonde leefstijl. Jongeren komen hier op social media massaal mee in aanraking. Dergelijke online trends zijn niet nieuw, maar zijn steeds moeilijker te doorbreken door algoritmes die sociale media platforms gebruiken. 

Ongezonde invloed op jongeren

De NDE en NVD merken dat de SkinnyTok-trend directe invloed heeft op eetgedrag en zelfbeeld van jongeren die zich spiegelen aan wat zij online zien. Daardoor kunnen jongeren het idee krijgen dat “gezond” betekent “zo min mogelijk eten” of “zo slank mogelijk zijn”. Ook kunnen SkinnyToks leiden tot (het instandhouden van) eetstoornissen. Jongeren die herstellende zijn van een eetstoornis geven aan dat de content hen triggert of zelfs terugval veroorzaakt. Verder vinden de beroepsgroepen dat SkinnyToks verwarring zaaien over het vak diëtetiek. ‘Diëtisten worden soms gezien als helpers bij afvallen, terwijl ons beroep draait om gezondheid, maatwerk en herstel’, aldus de NDE en NVD. 

Wereldwijd geblokkeerd

TikTok heeft inmiddels de hashtag #skinnytok wereldwijd geblokkeerd. Dit is een stap in de gezonde richting, maar volgens de NDE en NVD is het niet genoeg. Nieuwe hashtags of gecodeerde termen zullen als alternatief komen. Ook blijft SkinnyTok of vergelijkbare content vindbaar op andere sociale media platforms als Instagram. 

Verantwoordelijkheid als beroepsgroep

De NDE en NVD roepen diëtisten en andere zorgverleners zoals psychologen en huisartsen op tot de volgende acties:

• Vraag bij jongeren sociale media gebruik na om inzicht te krijgen in platforms die zij bezoeken en de informatievoorziening die ze ontvangen
• Wees alert op signalen van eetproblematiek, met name bij cliënten die geïnspireerd worden door sociale media content
• Vermijd triggerend taalgebruik zoals woorden als “clean”, “light”, “verboden” of “goed/slecht”
• Draag een veilig en realistisch beeld van een eetpatroon en eetgedrag uit, zowel in de spreekkamer als online
• Zorg voor goede samenwerking met andere zorgprofessionals om jongeren tijdig te ondersteunen, bijvoorbeeld via de sociale zorgkaart van het eetstoornissen netwerk   

Oproep aan zorgprofessionals, beleidsmakers en opvoeders

De NDE en NVD roepen sociale media platforms en zorgprofessionals op om actief op te treden tegen schadelijke content en duidelijkheid te bieden over de werking van algoritmes. Zorgprofessionals kunnen bij vermoeden van een eetstoornis doorverwijzen naar een  diëtist met expertise  op gebied van eetstoornissen. De NDE en NVD vinden dat beleidsmakers jongeren online beter moeten beschermen tegen desinformatie rond voeding en gezondheid. Ze roepen op tot het snel voltooien van voorgenomen richtlijnen en een publiekscampagne om opvoeders te ondersteunen bij gezond en verantwoord sociale mediagebruik. De beroepsgroepen adviseren ouders en opvoeders om zicht te krijgen op wat jongeren online zien en wat deze informatie met hen doet. Bij twijfels over het eetgedrag van een kind worden ouders en opvoeders aangeraden de huisarts of POH GGZ te benaderen of rechtstreeks een diëtist te consulteren met expertise op gebied van eetstoornissen. 

Bron: Nederlandse Vereniging van Diëtisten