Vooruitgang bij ondervoedingszorg in ziekenhuizen

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft onlangs het rapport “Verbeterdoelen in beeld 2024 – ziekenhuizen” uitgebracht. Daarin geeft de inspectie een overzicht van de resultaten van onder meer het verbeterdoel ondervoeding. Met deze jaarlijkse publicatie wil de IGJ ziekenhuizen stimuleren om van elkaar te leren en hun zorg continu te verbeteren. 

Verbeterdoelen

Ziekenhuizen kiezen jaarlijks 5 van de 8 beschikbare verbeterdoelen waar zij aan werken. Alle verbeterdoelen gaan over belangrijke risico’s in de zorg, zoals ondervoeding, antistollingsbeleid en pijnbeleid. Een verbeterdoel is bedoeld om risico’s in de zorg te verminderen en zo de kwaliteit en veiligheid van zorg te verbeteren. Het rapport evalueert per verbeterdoel voortgang, resultaten, aandachtspunten en wat er beter kan. Ook staan per verbeterdoel goede voorbeelden van voorgaande jaren beschreven.  

Nog winst te behalen 

Van de 80 ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra (ZBC’s) hebben 69 instellingen gegevens aangeleverd over het verbeterdoel ondervoeding. Volgens het Kenniscentrum Ondervoeding, dat de gegevens heeft geanalyseerd, geven de resultaten een goed beeld van de stand van zaken in het land. Toch is het lastig te beoordelen of overal de volledige essentie van het verbeterdoel ondervoeding is bereikt, onder andere door verschillen in manier van rapporteren. Uit de aangeleverde gegevens blijkt dat ziekenhuizen op verschillende niveaus staan in het realiseren van het verbeterdoel ondervoeding. De inspectie concludeert dat er nog ruimte is voor verbetering, niet alleen vanwege nieuwe ontwikkelingen – zoals de invoering van de GLIM-criteria, de discussie over geschikte screeningsinstrumenten en de groeiende aandacht voor ondervoeding bij mensen met overgewicht of obesitas – maar ook omdat het principe van continu verbeteren en structureel borgen in beleid nog niet overal goed is verankerd.  

Aanpak ondervoeding

Het verbeterdoel ondervoeding stimuleert een optimale screening en behandeling van ondervoeding voor, tijdens en na een ziekenhuisopname. Het is belangrijk om ondervoeding tijdig te signaleren en te behandelen. Een goede inschatting vóór een behandeling helpt patiënten om een opname of ingreep beter te doorstaan. Behandeling van ondervoeding leidt bovendien tot sneller herstel en een betere kwaliteit van leven. Daarbij is een goede overdracht en afstemming in de zorgketen essentieel, zodat patiënten ook na ontslag de juiste voedingszorg krijgen.

Aandachtspunten ondervoeding

Het verbeterdoel ondervoeding vraagt aandacht voor:  

• Een tijdige screening op ondervoeding voorafgaand aan en tijdens een ziekenhuisopname  
• Het inzetten van acties na screening van ondervoeding  
• Het inzetten van een behandelplan in afstemming met de patiënt en/of ouder(s)/verzorger(s) 
• Duidelijkheid over wie welke verantwoordelijkheden heeft voor, tijdens en na ziekenhuisopname 
• Duidelijkheid over wat de behandeldoelen zijn 
• Een passende overdracht naar het netwerk voor continuïteit van zorg voor de behandeling van ondervoeding 

Ervaringen delen

De IGJ bespreekt met elk ziekenhuis de voortgang en resultaten, en organiseert jaarlijks een inspiratiesessie om het onderling leren te bevorderen. De IGJ en het Kenniscentrum Ondervoeding moedigen ziekenhuizen aan om ervaringen te delen via hun voedingscommissies, bij elkaar in de keuken te kijken en van elkaar te leren.  

Bron: Kenniscentrum Ondervoeding