Voedingsaanbevelingen na niertransplantatie
Mensen met een donornier lopen meer gezondheidsrisico’s dan mensen die geen niertransplantatie hebben ondergaan. Voedingskeuze speelt hierbij een belangrijke rol. Dat blijkt uit onderzoek waarop Sietske Doorenbos, arts-onderzoeker interne geneeskunde bij het Universitair Medisch Centrum Groningen, op 1 april promoveerde.
Weinig groenten, fruit en vezels
Uit het onderzoek van Doorenbos bleek dat de meeste patiënten met een donornier te weinig groenten, fruit en vezels eten. De vitamine C-inname bleek een knelpunt: meer dan de helft had een te lage vitamine C-status. Uit eerder onderzoek was al bekend dat mensen met nierschade structureel lagere vitamine C-waarden in hun bloed hebben.
Eiwit en creatinine
De eerste 3 maanden na een niertransplantatie, geldt voor transplantatiepatiënten standaard een eiwitverrijkt voedingsadvies van ongeveer 1,2-1,5 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht. Doorenbos verwacht dat er ook na deze herstelfase een verhoogde eiwitbehoefte is. Ze zag dat transplantatiepatiënten die relatief weinig eiwit binnenkregen een hogere kans hadden om te overlijden, ook als ze nog niet ondervoed leken. Vrouwen bleken hierbij extra kwetsbaar. Daarnaast keek Doorenbos naar creatinine, een stof die belangrijk is voor spieren en energie. Hogere creatinewaarden in de spieren bleken samen te gaan met een betere overleving, vooral bij vrouwen.
Maatwerkadvies
Door deze bevindingen concludeert Doorenbos dat niertransplantatiepatiënten waarschijnlijk baat hebben bij een eiwitrijk, grotendeels plantaardig dieet, eventueel aangevuld met vitamine C en creatine. Hoe dit ingevuld wordt is voor een groot deel maatwerk, waarbij ook rekening gehouden moet worden met het geslacht van de patiënt.
Risico’s na niertransplantatie
Na een transplantatie is het een natuurlijke reactie van het lichaam om de donornier af te stoten. Om dit tegen te gaan, gebruiken transplantatiepatiënten afweerremmende medicatie. Deze medicijnen kunnen bijwerkingen geven. Transplantatiepatiënten hebben bijvoorbeeld een verhoogde kans op infecties, diabetes type 2, hart- en vaatziekten, huidkanker en botontkalking. Volgens de behandelingsrichtlijnen worden patiënten na een niertransplantatie standaard begeleid door een gespecialiseerd diëtist.
Gepubliceerd op 2 april 2026
Door Sophie Luderer

