Voeding in ziekenhuis vaak te eiwitarm

Veel ziekenhuispatiënten krijgen te weinig eiwitten binnen. Dat blijkt uit onderzoek binnen het PEARLS-project in het Amsterdam UMC. Vooral maaltijden met een groot plantaardig aandeel bevatten minder eiwit en missen vaak essentiële aminozuren.  

Plantaardige voeding

Binnen het PEARLS-project (Plant-gebaseerde Klinische Voeding voor Gezondheid en Duurzaamheid) onderzoeken wetenschappers van Amsterdam UMC of plantaardige voeding de beste keuze kan zijn voor patiënten in het ziekenhuis. Tussen oktober en november 2023 bekeken zij de voedingsstatus van 234 opgenomen patiënten. Daarbij brachten ze in kaart of de patiënten voldoende energie en eiwitten binnenkregen en in hoeverre hun voedingspatroon aansloot bij de doelen van de Green Deal Duurzame Zorg, die streeft naar een gelijke verdeling van dierlijke en plantaardige eiwitten. Ook analyseerden de onderzoekers het aminozuurprofiel van maaltijden waarin meer dan de helft van het eiwit uit plantaardige bronnen kwam. 

Belangrijkste bevindingen

De belangrijkste bevindingen volgens de onderzoekers: slechts 20 procent van de patiënten haalde de aanbevolen eiwitinname van 1,2 gram per kilo lichaamsgewicht per dag. Meer dan 80 procent voldeed bovendien niet aan de norm van een gelijke verdeling tussen dierlijk en plantaardig eiwit (50:50). Patiënten die wél voldoende eiwitten binnenkregen, aten over het algemeen meer dierlijke producten. Zuivel, vlees, vis en kip waren de belangrijkste dierlijke eiwitbronnen, terwijl brood en granen het grootste aandeel leverden in de plantaardige eiwitinname. 

Lagere eiwitkwaliteit

Daarnaast zagen de onderzoekers een lagere eiwitkwaliteit bij maaltijden waarin meer dan de helft van het eiwit uit plantaardige bronnen kwam. Deze maaltijden bevatten niet alleen minder eiwit, maar misten ook vaak essentiële aminozuren, met name lysine. Dit probleem deed zich niet voor bij maaltijden waarin het eiwit vooral van dierlijke oorsprong was. 

Gevolgen voor de praktijk

De overstap naar meer plantaardige eiwitten is in het ziekenhuis extra uitdagend. De lagere eiwitdichtheid en het onvolledige aminozuurprofiel van plantaardige voeding kunnen het risico op ondervoeding en spierverlies vergroten, met name bij kwetsbare patiënten. De onderzoekers adviseren zorgprofessionals hier rekening mee te houden bij het samenstellen van menu’s en voedingsadviezen. Op basis van hun bevindingen doen de onderzoekers de volgende aanbevelingen aan zorgprofessionals: 

• Besteed extra aandacht aan de hoeveelheid én kwaliteit van plantaardig eiwit
• Combineer verschillende plantaardige eiwitbronnen om het aminozuurprofiel te verbeteren 
• Maak gebruik van hulpmiddelen zoals de AminoFit-tool

Vervolg van het onderzoek

Na dit onderzoek heeft Amsterdam UMC het voedingsaanbod aangepast, met een groter aandeel plantaardige eiwitten. Binnenkort wordt het onderzoek herhaald om te beoordelen of deze aanpassingen hebben geleid tot een gunstigere verhouding tussen dierlijk en plantaardig eiwit, voldoende eiwitinname en een optimale eiwitkwaliteit. 

Bron: Voeding & Beweging NU