Vleeswissel groeit, zuivelwissel blijft achter

Nederlanders zetten steeds vaker een stap richting een duurzamer eetpatroon. Maar waar meer dan 50 procent van de Nederlanders weleens bewust kiest voor een plantaardig alternatief voor vlees, doet slechts 29 procent dat voor zuivel. Dat blijkt uit consumentenonderzoek in opdracht van de campagne “Wissel ’ns Wat!”, die deze maand inzet op de zuivelwissel. 

Nederland blijft zuivelland 

Zuivel is stevig verankerd in het dagelijks eetpatroon: volgens het onderzoek gebruikt 49 procent van de Nederlanders dagelijks zuivel en nog eens 17 procent 5 tot 6 dagen per week. Tegelijk adviseren zowel de vernieuwde Schijf van Vijf als het EAT-Lancet-rapport meer plantaardig te eten, ook binnen de zuivelcategorie. Nederland heeft als doel dat in 2030 de helft van de nationale eiwitconsumptie plantaardig is. Het plantaardige aandeel bleef de afgelopen 2 jaar echter steken op 39 procent. Supermarktdata over 2024-2025 tonen een gemengd beeld: de omzet van plantaardige drinks steeg 4 procent, van plantaardige kaas 3,6 procent en van plantaardige room 5,1 procent, terwijl de omzet plantaardige yoghurt met 2,9 procent daalde. In 2025 was bijna 9 procent van alle in Nederland verkochte “melk” plantaardig, aldus cijfers van Good Food Institute Europe. 

Klimaatimpact van zuivel 

Zuivel past binnen een gezond eetpatroon: het levert eiwit, calcium en de vitamines B2 en B12. Wel is de milieudruk van zuivel relatief hoog. Volgens de Gezondheidsraad is de gemiddelde Nederlandse zuivelconsumptie goed voor 0,55 kilogram CO2-equivalenten per persoon per dag. Omgerekend is dat ruim 200 kilogram per jaar. Daarmee is zuivel verantwoordelijk voor 14,9 procent van de broeikasgasuitstoot van het gemiddelde Nederlandse voedingspatroon. De Schijf van Vijf koppelt gezondheid en duurzaamheid daarom nadrukkelijk. Wie plantaardige alternatieven kiest, kan volgens het Voedingscentrum het beste kiezen voor varianten met voldoende eiwit en toegevoegd calcium, vitamine B2 en vitamine B12. 

Zuivelwissel

De campagne “Wissel ‘ns Wat!” ziet ruimte voor verandering in de zuivelconsumptie. Niet door zuivel volledig te schrappen, maar door vaker te wisselen en de consumptie meer in lijn te brengen met de huidige gezondheids- en duurzaamheidsadviezen. Volgens campagneleider Isabel Boerdam bieden juist alledaagse momenten als ontbijt en koffie kansen om eens iets anders te proberen. Want van de Nederlanders die weleens kiezen voor een plantaardig zuivelalternatief, doet 51 procent dit bij het ontbijt, 47 procent in de koffie en 35 procent bij het avondeten. 

Over “Wissel ’ns Wat!” 

De landelijke campagne “Wissel ’ns Wat!” is de opvolger van de “Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel”, die sinds 2018 bijdroeg aan de versnelling van de eiwittransitie in Nederland. In plaats van 1 actieweek per jaar kiest de nieuwe campagne voor een jaarronde aanpak om duurzamer eetgedrag te stimuleren.  

Bron: Wissel ‘ns Wat!