Verschuiving in diagnoses bij diëtist
Welke aandoeningen worden het vaakst behandeld in diëtistenpraktijken? Daar zijn de afgelopen jaren flinke verschuivingen in geweest. Onbedoeld gewichtsverlies heeft in ieder geval obesitas (BMI 30-35) van de eerste plaats verdreven. Dat blijkt uit een overzicht van jaarcijfers van de Nivel Zorgregistratie Eerste lijn Diëtetiek over 2020-2024.
Top 5
Bij start van de behandeling registreren diëtisten 1 tot 4 voedingsgerelateerde aandoeningen uit een lijst van 95 verschillende aandoeningen. De top 5 van meest behandelde diagnoses in 2024 (tussen haakjes 2020):
- onbedoeld gewichtsverlies (was obesitas)
- obesitas (BMI 30-35) (was diabetes type 2)
- diabetes type 2 (was onbedoeld gewichtsverlies)
- overgewicht (BMI 25-30) (gelijk gebleven)
- hypercholesterolemie (gelijk gebleven)
Meer huisbezoeken
Het overzicht laat ook een verschuiving in zorgcontacten zien. Tijdens de coronapandemie in 2020 vond 12 procent van de contacten telefonisch plaats, terwijl dat in 2024 nog maar 2 procent was. Tegelijkertijd nam het aandeel huisbezoeken toe: van minder dan 0,1 procent naar 3 procent van alle contacten.
Behandeltijd
Patiënten die naast begeleiding in de diëtistenpraktijk ook huisbezoek nodig hadden, kregen gemiddeld een langere behandeltijd: 173 minuten tegenover 123 minuten bij alleen begeleiding in de praktijk. Telefonische begeleiding naast begeleiding in de praktijk zorgde juist voor minder behandeltijd: 112 minuten. Wel nam het aantal contacten dan toe: 4,1 tegenover 3,3 bij alleen begeleiding in de praktijk.
Over het onderzoek
Elk jaar rapporteert Nivel over het zorgproces, de zorginhoud, de zorgevaluatie en kenmerken van patiënten die worden behandeld door de diëtist in de eerstelijns gezondheidszorg. Hiervoor wordt gebruikgemaakt van gegevens uit elektronische patiëntendossiers van deelnemende diëtistenpraktijken. Afhankelijk van het jaar waren gegevens beschikbaar van minimaal 57.000 patiënten, afkomstig uit 83 tot 128 diëtistenpraktijken in Nederland.
Infographic
Het nieuwe overzicht is in de vorm van een uitgebreide infographic, die laat zien hoe de diëtistische zorg in de eerste lijn zich tussen 2020 en 2024 heeft ontwikkeld. Nieuw is dat deze infographic de belangrijkste verschuivingen over een periode van 5 jaar in 1 overzicht samenbrengt. Daarmee vormt de visualisatie een inhoudelijke aanvulling op de bestaande jaarrapportages, die doorgaans kerncijfers van 1 jaar en trends over 3 jaar laten zien.
Bron: Nivel
Gepubliceerd op 7 april 2026
Door Angela Severs

