Ultrabewerkt voedsel niet gelinkt aan cognitie

Is er een verband te vinden tussen de cognitieve gezondheid en de consumptie van ultrabewerkt eten? Dat hebben gezondheidswetenschappers van onder meer de Vrije Universiteit Amsterdam onderzocht bij Nederlandse volwassenen van 55 jaar en ouder. Hun conclusie: er is geen bewijs dat ultrabewerkt voedsel gerelateerd is aan het cognitieve functioneren.

Longitudinal Aging Study Amsterdam

De onderzoekers gebruikten gegevens uit de Longitudinal Aging Study Amsterdam, een langlopende studie onder oudere Nederlandse volwassenen. Met een vragenlijst is het voedingspatroon van deelnemers in kaart gebracht, waarna de onderzoekers bepaalden hoeveel ultrabewerkte producten zij consumeerden. Vervolgens volgden ze het cognitief functioneren van de deelnemers 10 jaar lang door middel van testen. In de analyses hielden ze rekening met andere factoren die van invloed kunnen zijn, zoals leeftijd, opleiding, leefstijl en de algehele kwaliteit van het voedingspatroon. Zo konden ze specifiek kijken naar de rol van ultrabewerkte voeding.

Kwaliteit van de voeding

In de studie is geen duidelijk verband gevonden tussen de inname van ultrabewerkte voeding en de cognitieve achteruitgang van de deelnemers over een periode van 10 jaar. In een eerder onderzoek bleek de kwaliteit van het voedingspatroon wél gelinkt aan het cognitief functioneren van dezelfde groep. Mensen met een gezonder voedingspatroon – veel groente, fruit, volkorenproducten en onverzadigde vetten – vertoonden minder cognitieve achteruitgang.

Totale voedingspatroon belangrijker

Gezondheidswetenschapper Hanneke Wijnhoven, co-auteur van de studie: ‘Onze resultaten nuanceren het beeld rond ultrabewerkte voeding. Voor cognitieve gezondheid lijkt het belangrijker om te kijken naar de kwaliteit van het totale voedingspatroon dan naar de mate van bewerking. Voor de praktijk betekent dit dat voedingsadviezen waarschijnlijk meer winst opleveren door het stimuleren van gezonde keuzes, zoals meer plantaardige producten en minder suikerhoudende dranken en bewerkt vlees, dan door het simpelweg vermijden van “bewerkt” voedsel.’

Wat is ultrabewerkte voeding?

Er is tegenwoordig volop aandacht voor ultrabewerkte voeding. Hieronder vallen industriële producten die meerdere bewerkingsstappen hebben ondergaan en bijvoorbeeld additieven, smaakversterkers en emulgatoren bevatten. Denk aan frisdrank, snacks, kant-en-klaarmaaltijden, bewerkt vlees, fabrieksbrood en verrijkte ontbijtgranen.

Het onderzoek is gepubliceerd in het European Journal of Nutrition.

Bron: Vrije Universiteit Amsterdam

Gepubliceerd op 17 april 2026

Door Angela Severs

Reageer op dit artikel

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.