Top 33 toekomstbestendige voedselgewassen
De Nederlandse landbouw draait sterk op een beperkt aantal dominante gewassen. Wereld Natuur Fonds (WWF-NL) en het Louis Bolk Instituut willen daar verandering in brengen. Ze presenteren een lijst met 33 voedselgewassen die volgens hun onderzoek het meest bijdragen aan een duurzaam en toekomstbestendig voedselsysteem in Nederland.
Selectie op toekomstbestendigheid
Voor het onderzoek beoordeelden wetenschappers ruim 300 gewassen op 3 aspecten: wat vraagt het van de bodem en het klimaat, wat geeft het terug aan de natuur, en hoe voedzaam is het? Hierbij keken ze naar de benodigde hoeveelheid bemesting, water en gewasbescherming, maar ook naar de bijdrage van een gewas aan biodiversiteit en landschap. Verder is vastgesteld hoe goed gewassen omgaan met droogte en wateroverlast; problemen die door klimaatverandering steeds vaker voorkomen. Tot slot is berekend hoe rijk een gewas is aan essentiële vitamines, mineralen, vezels en eiwitten.
Rijk en robuust voedsel
De uiteindelijke top 33 bevat gewassen uit verschillende productgroepen. Bij de peulvruchten staan onder meer lupine, tuinboon, doperwt, kapucijner en sojaboon. De granenselectie bestaat uit rogge, spelt, haver, gerst en tarwe. Ook oliehoudende zaden als maanzaad, vlas, huttentut (dederzaad/vlasdodder) en koolzaad maken deel uit van de lijst. Bij groenten en fruit staan vertrouwde gewassen op de lijst als winterpeen, boerenkool, spinazie, appel, peer en braam. De lijst bevat ook minder bekende maar kansrijke gewassen zoals huttentut, tamme kastanje en zeekraal.
Meer peulvruchten
Corné van Dooren, adviseur duurzame voeding bij WWF-NL licht toe: ‘Deze top 33 laat zien dat we in Nederland meer gewassen kunnen telen die niet alleen gezond zijn, maar ook een directe positieve impact hebben op de natuur.’ Vooral peulvruchten versterken volgens het rapport de bodem en verhogen de biodiversiteit. Bovendien bevatten ze veel plantaardig eiwit en passen ze bij doelen voor meer plantaardige voeding. ‘Als de keten hier meer op inzet, bouwen we aan een voedselsysteem dat zowel mens als natuur vooruithelpt’, aldus Van Dooren.
Concrete handvatten voor de keten
De lijst is nadrukkelijk bedoeld voor de hele keten. ‘We hopen dat de uitkomsten van ons onderzoek bijdragen aan meer consumptie en productie van rijke en robuuste gewassen, geteeld in Nederland’, zegt Joost Lommen, onderzoeker bij het Louis Bolk Instituut.
Inspiratiegids
Naast het onderzoeksrapport ”Rijk en robuust voedsel” ontwikkelde het WWF-NL een compacte inspiratiegids. Per gewas is daarin te zien hoe het scoort, tot welke productgroep het behoort en hoe het kan worden toegepast in keuken, productontwikkeling of verwerking. De gratis te downloaden gids moet partijen in de sector helpen om vandaag al met deze gewassen aan de slag te gaan.
Bron: WWF-NL
Gepubliceerd op 20 februari 2026
Door Sophie Luderer


Wat wordt gemist is het meest cruciale , namelijk wat geef jij terug aan de bodem en natuur . Wie boeken leest , de geschiedenis kent weet dat wij als mens natuur zijn dus alles wat wij consumeren daarvan behoren de uitwerpselen maar ook schillen , zaden etc. terug in de natuur . Vroeger deed men dat volop en je zag ook daarvoor overal insecten en massale diversiteit . Sinds dat verboden lijkt , verschraalt de bodem , niemand gooit meer iets terug aan de natuur . Dat geld ook voor koeienpoep o.a. en de werking van hun hoeven , het vermalen van gras E.a. ook dat droeg bij aan immense gezonde bodem en biodiversiteit , en laat dat nu juist bewust worden gestopt ?! Daarmee wordt de natuurlijk keten tussen mens, dier , boom etc. in diens natuurlijk habitat kapot gemaakt en verbroken met desastreuze gevolgen die overal zichtbaar zijn . Het onder water zetten van hele velden waardoor verrotting en bacteriën groei , de massale bomenkap draagt bij aan deze vernietiging . Alles wordt de natuur afgenomen behalve de technologische industrie die juist alles verarmd (windturbines , straling , E.a.) . Als bovenstaande allemaal niet verandert heeft het wijzigen van gewassen geen enkel nut !