Toename sportregelingen bij lage inkomens
Meer volwassenen met een laag inkomen maken gebruik van een vergoeding via het Volwassenenfonds Sport & Cultuur dan voorgaande jaren. Tegelijkertijd blijft het voor gemeenten lastig om deze ondersteuning te organiseren, blijkt uit onderzoeken van het Mulier Instituut.
Vergoeding via fondsen
Het Jeugdfonds en het Volwassenenfonds Sport & Cultuur betalen lesgeld of contributie voor mensen die rond het bestaansminimum leven. De ondersteuning voor volwassenen lijkt minder stevig ingebed in het lokale stelsel dan die voor jeugd. Daardoor is het aanvragen ervan minder toegankelijk. Gemeenten die regelingen willen aanpassen of zelf ondersteuning zoeken, lopen vooral aan tegen het gebrek aan voldoende en structurele financiering.
Verantwoordelijkheid vaak buiten sportdomein
In meer dan de helft van de gemeenten ligt de verantwoordelijkheid voor sportregelingen bij een ander beleidsdomein dan sport. Dit zijn met name het armoedebeleid, het sociaal domein of werk en inkomen. In minder dan 4 op de 10 gemeenten ligt de verantwoordelijkheid (deels) bij sport. Deze verschillen tussen gemeenten zijn verklaarbaar: de regelingen zijn zowel bedoeld als inkomensondersteuning als om sportdeelname te stimuleren. Vanuit sportdeelname ligt betrokkenheid van het sportdomein voor de hand, terwijl vanuit inkomensondersteuning juist behoefte is aan eenvoud en overzicht in het totale aanbod.
Belemmeringen bij organiseren steun
Een derde van de sportverenigingen heeft leden die financiële steun nodig hebben voor contributie. Vaak gaat het om een klein aantal leden, maar de helft van deze verenigingen ervaart belemmeringen bij het organiseren van deze steun. Het gaat dan met name over administratieve lasten en afstemming met gemeenten of uitvoeringsorganisaties.
Ervaring loont
Intermediairs, die inwoners helpen bij aanvragen, zijn overwegend positief over het aanvraagproces. Wel blijkt dat ervaring belangrijk is: het overzicht behouden en aanvragen correct indienen kan lastig zijn, zeker wanneer meerdere regelingen naast elkaar bestaan.
Stijgende kosten per aanvraag
De uitgaven voor aanvragen via het Jeugdfonds én het Volwassenenfonds Sport & Cultuur zijn in 2024 gestegen. Voor jeugd ging het gemiddeld om 10 euro per sportaanvraag en 24 euro per zwemlesaanvraag. Bij volwassenen steeg het gemiddelde met 7 euro, met relatief grotere stijgingen bij fitness, kick- en thaiboksen en banenzwemmen. Dit betekent dat gemeenten meer budget nodig hebben om deze ondersteuning te blijven bieden.
De bevindingen zijn gebaseerd op vragenlijsten onder gemeenten en sportaanbieders, interviews met intermediairs en een analyse van alle aanvragen in 2024.
Bron: Mulier Instituut
Gepubliceerd op 12 mei 2026
Door Sophie Luderer

