‘Suikertaks gaat obesitasprobleem niet alleen oplossen’
Hoe lossen we het probleem van obesitas en metabole ziekten op in Nederland? Een individuele benadering met gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) is niet voldoende. Dat stelde prof. dr. ir. Joline Beulens, hoogleraar Leefstijl en cardiometabole ziekten epidemiologie aan Amsterdam UMC, tijdens de publiekslezing van de Nederlandse Academie van Voedingswetenschappen (NAV) op 29 januari in Ede. Ook een suikertaks of de NutriScore gaan obesitas niet alleen oplossen. Volgens haar is een combinatie van beleidsmaatregelen nodig om de voedselomgeving gezonder te maken.
Voedselbeleid in Nederland
‘Onze leefomgeving draagt momenteel niet bij aan de volksgezondheid’, stelde Beulens. ‘Binnen Europa scoort Nederland wat voedselbeleid betreft slecht.’ We leven in een omgeving met een groot aanbod van ongezonde producten, en Nederland heeft in haar ogen nog weinig maatregelen ingevoerd om de voedselomgeving in bedwang te houden. Beulens: ‘Onderzoek laat zien dat er wel effectieve maatregelen zijn, zoals productherformulering, schoolfruit, restricties op marketing, subsidie op groente en fruit en belasting op ongezonde producten zoals een suikertaks.’ Beulens pleit daarom voor het invoeren van beleidsmaatregelen gericht op een gezonde voedselomgeving. Zo’n omgeving kan het effect van leefstijlinterventies ondersteunen. Bovendien bereikt een gezonde leefomgeving iedereen in de bevolking, waardoor het sociale ongelijkheid tegengaat.
GLI en GLP-1
In de publiekslezing ging Beulens ook in op de individuele benadering van obesitas en metabole ziekten. Ze liet zien dat de GLI klinisch relevante effecten heeft op metabole gezondheid en kosteneffectief is. In Nederland wordt gemiddeld 3,8 procent gewichtsverlies bereikt bij deelnemers die de GLI afronden en 2,7 procent gewichtsverlies bij uitvallers. In vergelijking met de GLI lijkt GLP-1-medicatie veel effectiever, met 15-20 procent gewichtsverlies. Toch voelt Beulens zich wat ongemakkelijk bij de hoge vlucht die GLP-1-medicatie heeft genomen. Ze twijfelt over de langetermijneffecten en liet resultaten van onderzoek daarnaar zien: na stoppen neemt het gewicht ook weer snel toe. Het valt haar ook op dat er in studies naar effecten van GLP-1-medicatie heel weinig aandacht is voor voeding, beweging en leefstijl. Zij zou graag zien dat er onderzoek komt naar het effect van de combinatie van leefstijlinterventies met gewichtsverlagende medicatie.
Gepubliceerd op 6 februari 2026
Door Angela Severs
Vandaag werd ook bekend dat er naar schatting 400.000 mensen zijn met diabetes 2 zonder dat ze het weten. En een meervoud daarvan zal zonder dat ze het weten prediabetes en/of een te hoog cholesterolgehalte hebben, wat ook al slecht is voor de gezondheid.
Wat er daarom zeker ook zou moeten komen, is een direct toegankelijk, gratis laboratoriumonderzoek dat men periodiek kan laten doen. De onderzoek zou moeten testen op bloeddruk, de langetermijnglucosehuishouding (HbA1c), de bloedvettenhuishouding, de c-reactieve proteïnes (een graadmeter voor ontstekingsprocessen) en PEth (een indicator voor overmatig alcoholgebruik).
Verder zouden t.a.v. eetlustremmers mensen eerst moeten leren om *gezonder* te eten en drinken (dat mag dan nog wel te veel zijn), om daarna pas de overmatige consumptie ter verminderen met medicamenteuze ondersteuning.
Het labonderzoek zou ook de buikomvang moeten meten plus de vraag stellen of men abdominale liposuctie heeft laten doen.
Het is heel jammer dat deze hoogleraar de mond weer eens vergeten. Suikertax is vooral van belang voor het gebit en het immuunsysteem.
Gezond eten gaat verder dan alleen obesitas bestrijden. Her zou goed zijn wanneer uw vereniging dat zich ook zou realiseren