Stimuleren van beweging bij mentale klachten
Praktijkondersteuners huisarts GGZ (POH’s-GGZ) zijn overwegend positief over het stimuleren van sporten en bewegen bij mensen met mentale klachten. Ze willen hun rol hierin graag versterken, maar geven aan dat daar betere samenwerking voor nodig is met lokale sport- en beweegaanbieders. Dat blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut.
Beweegadviezen in de praktijk
Binnen de functie van POH-GGZ is ruimte voor beweegadviezen en (preventieve) interventies. Maar er is nog niet goed bekend in hoeverre en op welke manier POH’s-GGZ sporten en bewegen bespreken en stimuleren in de dagelijkse praktijk. Voor dit onderzoek vulden 199 POH’s-GGZ een online vragenlijst in. Daarin gaven zij aan hoe zij bewegen inzetten bij patiënten met mentale klachten. Ook is gekeken naar hun opvattingen hierover, de belemmeringen die zij bij patiënten zien en wat ze nodig hebben om sporten en bewegen beter te kunnen bevorderen.
Waardevol voor geestelijke gezondheid
Volgens de bevindingen beschouwt het merendeel van de POH’s-GGZ sporten en bewegen als waardevol voor de mentale gezondheid van hun patiëntengroep. Naast de voordelen voor fysieke en mentale gezondheid, helpen sporten en bewegen om passiviteit te doorbreken en meer structuur en dagritme in het dagelijks leven te krijgen. De ondervraagde POH’s geven aan beweging standaard te bespreken bij stress-, stemmings- burn-out- en slaapproblemen en bij piekeren. Bij klachten als angst, overgewicht en eenzaamheid brengen de POH’s beweging meestal ook ter sprake tijdens het consult.
Belemmeringen
POH’s-GGZ zien wel dat het stimuleren van sporten en bewegen niet altijd passend is. Of beweging onderdeel is van advies, hangt af van de klachten en verschilt per patiënt. Soms is het belangrijk om eerst te werken aan rust en herstel. Daarnaast kan het onderwerp gevoelig liggen. Als patiënten echt niet willen bewegen, kan het aandringen daarop de behandelrelatie onder druk zetten. Sommige patiënten voelen zich dan niet serieus genomen, geven de POH’s aan.
Krachten bundelen
Uit de bevindingen blijkt dat POH’s-GGZ over het algemeen gemotiveerd zijn om aandacht te besteden aan bewegen. Ze willen hun rol hierin verder versterken. Hoe ze dit doen, verschilt per persoon: bijvoorbeeld in de vragen die ze tijdens consulten stellen en de sport- en beweegactiviteiten die ze adviseren of samen met patiënten uitvoeren. De zorgprofessionals geven vooral aan behoefte te hebben aan meer samenwerking met lokale sport- en beweegaanbieders en buurtsportcoaches. Ook willen ze beter inzicht in het lokale aanbod en weten wat geschikt is voor verschillende doelgroepen.
Bron: Mulier Instituut
Gepubliceerd op 31 maart 2026
Door Sophie Luderer

