“Samen plantaardig” in gemeente Altena deels effectief

Een verschuiving in ons voedselpatroon naar meer plantaardige eiwitten heeft voordelen voor mens, dier en milieu. Maar zo’n verandering gaat niet vanzelf. In een gebiedspilot in de gemeente Altena (Noord-Brabant) heeft Wageningen University & Research samen met de vereniging Green Protein Alliance (GPA) met een mix van interventies onderzocht hoe de inwoners gestimuleerd kunnen worden om meer plantaardig te eten. De pilot bleek deels effectief.

Voorwaarden voor gedragsverandering

Eetkeuzes worden in veel verschillende omgevingen gemaakt. De onderzoekers kozen er daarom voor om op verschillende locaties in de voedselomgeving – de supermarkt, de horeca en bij mensen thuis – interventies uit te voeren. Elk van de interventies speelde in op het creëren van 3 belangrijke voorwaarden voor gedragsverandering: motivatie, kennis en kunde, en een faciliterende omgeving.

Lokale ambassadeurs

In de supermarkt zijn verschillende interventies gestart met de slogan “Samen plantaardig: Wat eten we vandaag in Altena?”. Deze slogan benadrukt zowel het belang van gezamenlijke inspanningen voor meer plantaardige voeding als de lokale betrokkenheid bij de gemeente Altena. Er was een plantaardige proeverij en kookdemonstratie. Klanten konden hun motivatie voor plantaardig aangeven door gedroogde boontjes in een buisje te doen met keuzes als dierenwelzijn, milieu of gezondheid. Verder werden er informatiekaarten verspreid met plantaardige recepten met daarop persoonlijke motivaties om plantaardig te eten van lokale ambassadeurs, zoals de wethouder en een topsporter uit het gebied. In een aparte koelvitrine stonden plantaardige producten om te laten zien wat er allemaal beschikbaar is in de supermarkt.

Consumenten motiveren en handvatten bieden

Een groep van 27 inwoners van Altena heeft deelgenomen aan 6 activiteiten tussen april en juli 2023. De activiteiten omvatten onder andere een inspiratie-avond waarop werd ingespeeld op overwegingen om wel of niet plantaardig te eten, een proeverijtas met plantaardige producten om thuis uit te proberen, en een rondleiding door de supermarkt met uitleg over plantaardig eten.

Leerpunten

De effectiviteit van de interventies is aangetoond in de supermarktcontext en direct bij consumenten thuis. Om aanbod bij horeca te veranderen, blijkt meer nodig, bijvoorbeeld in het creëren van een klantvraag en in de beschikbare producten bij lokale groothandels. Een grote groep inwoners vond bijvoorbeeld dat er weinig plantaardigs te kiezen viel als ze buiten de deur wilden eten, zo bleek uit een vragenlijstonderzoek. Om dit soort interventies (op grote schaal) te implementeren in de praktijk is het volgens de onderzoekers van belang verbinding te zoeken met lokale aanjagers. Aansprekende boegbeelden uit de buurt kunnen helpen op verschillende locaties in de voedselomgeving de consumptie van plantaardige eiwitten te stimuleren.

Bron: Wageningen University & Research