Rol verpleegkundigen bij ondervoeding  

Hoe kan een verpleegkundige voedingsinterventie patiënten helpen om meer eiwitten en energie binnen te krijgen en zo hun herstel verbeteren? Dat onderzocht diëtist-onderzoeker Gerda van den Berg in haar proefschrift, dat zij op 3 september verdedigde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ze ontwikkelde en testte de interventie “Nurses For food”.

Klinische ondervoeding

Ondervoeding in het ziekenhuis is een veelvoorkomend probleem: gemiddeld 1 op de 3 patiënten is ondervoed. Ondanks de toegenomen aandacht voor het screenen en behandelen van ondervoeding in het ziekenhuis, blijven de prevalentiecijfers hoog. De verpleegkundige kan een sleutelrol spelen in het verbeteren van voedingszorg. Ondervoeding tijdig signaleren en patiënten ondersteunen bij het behalen van voedingsdoelen hoort bij de basiszorg van verpleegkundigen, stelt Van den Berg in haar proefschrift. Dat het niet altijd als prioriteit wordt ervaren, komt volgens haar mede doordat ook veel andere disciplines zich bezighouden met voeding. Daarnaast is de werkdruk hoog als gevolg van complexe zorgtaken en hoge administratielast. 

Verpleegkundige voedingsinterventie

Een verpleegkundige voedingsinterventie kan de communicatie en de betrokkenheid van patiënten verbeteren door onder meer bewustwording over voedingsbehoeften te creëren. Dit geldt zowel tijdens de ziekenhuisopname als thuis, in de pre- en postoperatieve fase. Volgens Van den Berg is het belangrijk dat verpleegkundigen proactief zijn in het monitoren en bundelen van alle signalen van (dreigende) ondervoeding. Zo kan een tekort aan voeding of voedingsstoffen, maar ook problemen met vocht en elektrolyten, op tijd worden voorkomen of hersteld. Bij het signaleren van ondervoeding dienen vervolgens zo snel mogelijk passende interventies te worden ingezet en opgevolgd, door diëtisten, verpleegkundigen en de patiënt zelf. 

Nurses For Food

Om de verpleegkundige rol te versterken, ontwikkelde Van den Berg de interventie Nurses For Food. Het doel van de interventie is om verpleegkundigen duidelijker te positioneren binnen de multidisciplinaire samenwerking en patiënten meer eigen regie te geven in het herstelproces. Nurses For Food is ontworpen op basis van wensen en ervaringen van patiënten en verpleegkundigen en combineert inzichten uit eerder onderzoek. De interventie is getest op haalbaarheid in de praktijk en blijkt een waardevolle manier om ondervoeding vroegtijdig aan te pakken. Daarmee levert het onderzoek een concrete bijdrage aan betere zorg voor kwetsbare patiënten.  

Bron: proefschrift “Nurses For Food – Promoting patient participation in malnutrition care”