Rol immuun-darm-hersen-as bij psychische aandoeningen

Bij ernstige psychische aandoeningen zijn niet alleen de hersenen, maar ook lichamelijke processen betrokken. In haar proefschrift stelt onderzoeker Magda Ioannou dat de werking van het immuunsysteem en de darmen een belangrijke rol heeft bij deze aandoeningen. Op woensdag 3 september promoveerde ze aan de Rijksuniversiteit Groningen. 

Gevolgen van een psychische aandoening

Depressie, een bipolaire stoornis en schizofrenie zijn ernstige psychische aandoeningen die niet alleen stemming, denken en dagelijks functioneren beïnvloeden. Ze verkorten ook de levensverwachting en brengen grote persoonlijke en maatschappelijke kosten met zich mee. Hoewel er behandelingen bestaan, herstellen veel mensen niet volledig en blijven klachten zoals geheugenproblemen of gebrek aan motivatie bestaan.  

Verstoord immuunsysteem

In haar promotieonderzoek zag Ioannou dat mensen met psychische aandoeningen tekenen van een verstoord immuunsysteem vertonen. Dit was vooral zichtbaar bij degenen die slecht reageren op behandeling, vroeg in hun leven trauma hebben meegemaakt of lijden aan stofwisselingsproblemen. Deze veranderingen lijken samen te hangen met problemen in denken en motivatie. Bij mensen met een bipolaire stoornis zag Ioannou afwijkende patronen in immuuncellen en sterkere reacties op veelvoorkomende virussen. Bij mensen die recent de diagnose schizofrenie hadden gekregen, vond ze vroege tekenen van oxidatieve stress. Volgens Ioannou wijst dit erop dat verstoringen al vroeg in de ziekte kunnen optreden. 

Andere samenstelling darmbioom

Ook ontdekte Ioannou dat mensen met psychische aandoeningen een andere samenstelling van darmbacteriën hebben dan gezonde mensen. Sommige slechte bacteriesoorten kwamen vaker voor, terwijl gunstige bacteriën juist afnamen. Het gebruik van probiotica zorgde voor een versterking van de darmwand en een verbetering van het geheugen.  

Goede ondersteuning immuunsysteem

Uit de bevindingen van Ioannou blijkt dat de samenstelling van het darmmicrobioom invloed heeft op hoe iemand met een psychiatrische aandoening op een behandeling reageert. Ze concludeert dat een goede ondersteuning van het immuunsysteem en de darmen een waardevolle aanvulling kan zijn op bestaande behandelingen. Als voorbeelden van deze ondersteuning noemt ze probiotica, ontstekingsremmende behandelingen, gezonde voeding en beweging.  

Het proefschrift van Magda Ioannou is hier in te zien. 

Bron: Rijksuniversiteit Groningen