Poeppil kan fecestransplantatie vervangen 

Microbiologen van het Leidse LUMC werken aan een poeppil die eind 2025 klaar moet zijn voor gebruik. In de capsule zit ontlasting van gezonde donoren waarmee patiënten met ernstige, soms levensbedreigende ziekten kunnen worden behandeld.  

Donorpoep

Donorpoep is een levend geneesmiddel dat patiënten met een ernstig verstoord microbioom kan helpen. Op dit moment kunnen deze patiënten een fecestransplantatie ondergaan, waarbij de feces van donoren via een sonde wordt toegediend. De pil biedt een alternatief voor deze effectieve maar toch wat beladen fecestransplantatie. ‘De capsules zijn in het lab al uitgebreid getest’, aldus arts-microbioloog Liz Terveer, hoofd van de Nederlandse Donor Feces Bank (NDFB) in het LUMC. De capsules zijn zo gemaakt dat ze de zure maag passeren en pas in de darmen opengaan. 

Fecestransplantaties

Het inbrengen van poep van gezonde donoren in de darmen van chronisch zieke mensen heeft een gunstige werking op de darmbacteriën van de ontvangers. Ook op langere termijn. De NDFB levert wekelijks donorontlasting aan 66 ziekenhuizen, met name voor patiënten met ernstige, antibioticaresistente diarree. De grote hoeveelheid gunstige darmbacteriën uit donorpoep kunnen het evenwicht van het darmmicrobioom herstellen. Ook helpt het leukemiepatiënten die een stamceltransplantatie ondergaan. Verder wijst onderzoek uit dat kankerpatiënten die niet reageren op immuuntherapie gebaat zijn bij donorpoep van patiënten bij wie de immuuntherapie wel succesvol is. 

Strenge selectie

Wereldwijd zijn er al meer poeppillen in gebruik. De Amerikaanse Food and Drug Administration keurde 2 jaar geleden al de eerste poeppil goed voor de behandeling van ernstige diarree. Maar buitenlandse poeppillen mogen hier niet zomaar op de markt komen, zegt Terveer. Er gelden strikte eisen voor onder meer donorselectie en verwerking van het materiaal, net als voor bijvoorbeeld bloed. Ook omgevingsfactoren zoals eetpatroon en leefstijl beïnvloeden de samenstelling van het microbioom sterk. Daardoor is bijvoorbeeld Amerikaanse donorpoep niet automatisch geschikt of effectief voor Europese patiënten. Daarom ontwikkelt het LUMC een Nederlandse poeppil, gevuld met ontlasting van 10 vaste donoren van het ziekenhuis. 

Vergelijkend onderzoek

Terveer verwacht dat de pil iets minder effectief zal zijn dan de verse, ingevroren ontlasting die nu voor de transplantaties wordt gebruikt. Bij de productie van de pil gaat een deel van de gunstige bacteriën verloren omdat zij slecht tegen zuurstof kunnen. Om de hoeveelheid feces te evenaren die ze via een traditionele transplantatie binnenkrijgen, moeten patiënten in totaal ongeveer 30 capsules slikken.  

Bron: Volkskrant (achter betaalmuur)