Periodiek vasten niet effectiever dan energiebeperkt dieet

Intermittent fasting of periodiek vasten leidt waarschijnlijk niet tot meer gewichtsverlies dan wanneer iemand traditionele energiebeperkte voedingsadviezen opvolgt. Soms leidt het zelfs helemaal niet tot gewichtsafname. Dat blijkt uit een nieuwe Cochrane-review naar periodiek vasten onder volwassenen met overgewicht of obesitas. 

Periodiek vasten

De onderzoekers analyseerden gegevens uit 22 gerandomiseerde klinische studies met in totaal 1.995 volwassenen uit Noord-Amerika, Europa, China, Australië en Zuid-Amerika. Voor de review includeerden ze verschillende vormen van periodiek vasten, zoals om-de-dag vasten en eten binnen een beperkt tijdsvenster. De meeste studies volgden deelnemers tot maximaal 12 maanden. De onderzoekers vergeleken periodiek vasten met een standaard energiebeperkt dieet en met geen enkele interventie. Hierbij vonden ze geen klinisch relevant verschil in gewichtsverlies: periodiek vasten leek niet beter te werken dan standaard voedingsadvies of niets doen. 

Kanttekeningen bij de review

Harde conclusies willen de onderzoekers niet trekken in de review. Ze vinden de de bewijslast beperkt omdat er slechts 22 onderzoeken beschikbaar waren, veelal met kleine groepen deelnemers en wisselende verslaglegging. Tenslotte zijn er nog maar weinig studies beschikbaar die de langetermijneffecten van periodiek vasten onderzoeken. De auteurs benadrukken dat obesitas een chronische aandoening is, en dat kortdurende onderzoeken onvoldoende houvast bieden voor beslissingen op de lange termijn, zowel voor patiënten als voor zorgverleners.  

Aanvullend onderzoek

De meeste onderzoeken includeerden vooral witte deelnemers uit hoge-inkomenslanden. Omdat obesitas ook snel toeneemt in lage- en middeninkomenslanden, is aanvullend onderzoek in deze groepen noodzakelijk. De onderzoekers waarschuwen daarom dat de resultaten wel aanwijzingen geven, maar niet zomaar kunnen worden doorgetrokken naar de hele bevolking. Effecten kunnen verschillen afhankelijk van geslacht, leeftijd, etnische achtergrond, ziektestatus of onderliggende eetstoornissen en eetgedrag. 

De hype is groter dan het bewijs

Periodiek vasten is de afgelopen jaren sterk in populariteit gestegen, mede door sociale media en claims over snel gewichtsverlies en voordelen voor de stofwisseling. De onderzoekers waarschuwen voor de grote aandacht die vasten online krijgt. Voor sommige mensen kan het een redelijke optie zijn, maar het huidige bewijs rechtvaardigt volgens de onderzoekers niet het enthousiasme dat we op sociale media zien. 

Bron: Cochrane