OPRAH-interventie ondersteunt herstel na kankerchirurgie

Hoe kunnen oncologische patiënten die een grote operatie ondergaan, na ontslag uit het ziekenhuis ondersteund worden in hun herstel? Met een voedings- en bewegingsinterventie op basis van eHealth en coaching door diëtisten en fysiotherapeuten, zo concludeert fysiotherapeut en onderzoeker Marijke de Leeuwerk in haar proefschrift. Deze OPHRAH-interventie zorgt voor een hogere eiwitinname, meer beweging en sneller herstel.

Een gat in de zorg

Het onderzoek is uitgevoerd bij patiënten die een grote operatie ondergingen vanwege kanker aan de longen, slokdarm, maag, lever, alvleesklier of darmen. Bij deze vormen van kanker is een ingrijpende operatie vaak noodzakelijk voor genezing. Tijdens de ziekenhuisopname is de begeleiding intensief. Verpleegkundigen, fysiotherapeuten en diëtisten ondersteunen patiënten dagelijks. Maar na ontslag valt deze begeleiding grotendeels weg, terwijl het grootste deel van het herstel juist thuis plaatsvindt.

OPRAH-interventie

Daarom heeft Leeuwerk de OPRAH-interventie (Optimal Physical Recovery After Hospitalization) ontwikkeld in nauwe samenwerking met fysiotherapeuten, diëtisten, chirurgen en onderzoekers. OPRAH is een zogenoemde blended interventie: een combinatie van digitale ondersteuning en coaching door zorgprofessionals. Patiënten gebruiken een app die gekoppeld is aan een beweegsensor. In de app houden zij hun dagelijkse beweging en eiwitinname bij. Ze starten ongeveer 1 week vóór de operatie, met als doel om na de operatie stap voor stap terug te keren naar hun normale functioneringsniveau van voor de operatie. Samen met een fysiotherapeut en diëtist stellen patiënten persoonlijke doelen op voor beweging en voeding. Via de app kunnen zij vragen stellen, terwijl zorgverleners het herstel op afstand volgen en contact opnemen wanneer dat nodig is. Zo krijgen patiënten houvast, zonder dat continue fysieke begeleiding nodig is.

Eiwitbehoefte vaker gehaald

Het effect van de OPRAH-interventie is onderzocht in een gecontroleerde studie onder 163 patiënten. De interventiegroep ontving naast de gebruikelijke zorg ook de OPRAH-interventie, de controlegroep kreeg alleen standaardzorg. Patiënten werden gevolgd vanaf 1 week voor de operatie tot 6 maanden na ontslag, met metingen op 5 momenten na thuiskomst. Patiënten in de interventiegroep bleken sneller te herstellen naar een normaal functioneringsniveau. Daarnaast bewogen ze meer, haalden ze vaker hun eiwitbehoefte en ervaarden ze minder vermoeidheid en pijn vergeleken met de controlegroep. Toename van spiermassa en aantal heropnames verschilden niet tussen de groepen. Wel werden er positieve effecten gevonden op onder meer spierkracht en het ervaren gevoel van herstel.

Vervolgonderzoek Recover

Op 5 februari verdedigde Marijke de Leeuwerk haar proefschrift “Optimizing Physical Recovery After Oncological Surgery: A blended physical activity and nutrition intervention”. Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, zijn er volgens Leeuwerk ook uitdagingen. Zo is structurele financiering noodzakelijk voor brede implementatie. Daarnaast lijkt de interventie vooral aan te sluiten bij middelbaar- en hoogopgeleide patiënten, terwijl patiënten met een migratieachtergrond nog onvoldoende worden bereikt. In het postdoctoraal vervolgonderzoek “Recover” wordt verder gewerkt aan het verbeteren, verbreden en duurzaam implementeren van ondersteuning voor patiënten in hun herstel na grote kankerchirurgie.

Bron: Voeding & Beweging NU