Online boodschappen: gezonder, maar meer 

Huishoudens die online boodschappen gaan doen, kopen per week ruim 6 procent meer voedsel, terwijl ze minder vaak boodschappen doen. Hun online winkelmandjes zijn gemiddeld gezonder samengesteld, maar hun aankopen in de fysieke supermarkt worden juist iets minder gezond. Dat blijkt uit onderzoek naar online en offline koopgedrag van Nederlandse huishoudens. 

Online koopgedrag

Online boodschappen maken steeds vaker deel uit van de Nederlandse boodschappenroutine. Voor het DIGIQUITY4HEALTH onderzoek analyseerde promovendus Melle Klein Goldewijk (Tilburg University) de voedselaankopen van 2.060 Nederlandse huishoudens tussen 2015 en 2023. Hij vergeleek 1.030 huishoudens die online boodschappen gingen doen met een vergelijkbare groep die uitsluitend in fysieke supermarkten bleef winkelen. Daarbij keek hij niet alleen naar online bestellingen, maar naar alle boodschappen die huishoudens voor en na de overstap kochten. 

Gezondere online keuzes

Uit de resultaten bleek dat online winkelmandjes gemiddeld gezonder samengesteld waren dan de boodschappen die deze huishoudens vóór de overstap in fysieke winkels kochten. Per 100 gram bevatten de online boodschappen minder calorieën, zout, suiker en verzadigd vet. 

Toename van supermarktaankopen

De overstap naar online boodschappen had ook gevolgen voor de omvang van de aankopen. Huishoudens deden gemiddeld ongeveer 2,5 procent minder vaak boodschappen, maar gaven per week ruim 8 procent meer uit. Dat komt neer op ongeveer 4 euro extra per week. Het totale aankoopvolume steeg met circa 6,5 procent, vooral doordat huishoudens meer voedsel kochten. Bij huishoudens die relatief veel online boodschappen deden, waren de verschillen groter. Zij gaven na de overstap bijna 13 procent meer uit en kochten ruim 10 procent meer. Door het grotere aankoopvolume nam ook de totale hoeveelheid calorieën, suiker, zout en vet toe die huishoudens wekelijks in huis haalden. 

Meer uitgaven door winkelkeuze

Klein Goldewijk vond geen aanwijzingen dat hogere online uitgaven kwamen door hogere online prijzen of veranderd aanbod van aanbiedingen. Wel besteedden huishoudens na de overstap meer geld bij supermarkten met een online aanbod. Omdat dit vaak grotere fullservice-supermarkten met gemiddeld hogere prijzen zijn, namen de uitgaven sterker toe dan het aankoopvolume.

Invloed op fysieke aankopen

De huishoudens bleven na de overstap naar online boodschappen ook fysieke supermarkten bezoeken. De samenstelling van hun winkelmandje veranderde daar echter wel. Per 100 gram bevatte die na de overstap bijna 4 procent meer calorieën, ruim 3 procent meer verzadigd vet en bijna 2 procent meer zout. Online en offline aankopen ontwikkelden zich daarmee in tegengestelde richting: online maakten huishoudens gezondere keuzes, terwijl hun aankopen in de fysieke supermarkt juist minder gezond werden. Daardoor verbeterde de samenstelling van het totale boodschappenpakket maar beperkt. 

Verandering van routine

Volgens Klein Goldewijk heeft online boodschappen doen gevolgen die verder gaan dan alleen het verplaatsen van aankopen van de winkel naar het scherm. De overstap beïnvloedt niet alleen hoe vaak huishoudens boodschappen doen, maar ook hoeveel zij kopen en hoe zij hun aankopen verdelen over online en fysieke supermarkten. 

Bron: Tilburg University