Orgaansparende behandeling endeldarmkanker
Het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven is gestart met een groot landelijk onderzoek naar een minder ingrijpende behandeling bij een ernstige vorm van endeldarmkanker. In deze MEND-IT II-studie onderzoeken artsen uit verschillende Nederlandse zorgcentra of een orgaansparende behandeling mogelijk is voor meer patiënten.
Orgaansparende behandeling
Endeldarmkanker kan doorgroeien in omliggende weefsels, wat de behandeling moeilijk maakt. De standaardbehandeling bestaat uit chemoradiotherapie gevolgd door een operatie, vaak met blijvende klachten zoals een stoma. In een eerdere studie, de MEND-IT-studie, kon bij een deel van de patiënten met een moeilijk te behandelen endeldarmtumor gekozen worden voor een orgaansparende aanpak. Dit betekent een belangrijke vooruitgang in kwaliteit van leven voor patiënten met endeldarmkanker, door een korter herstel en minder neveneffecten van de operatie.
Watch-and-wait
In de MEND-IT-studie ondergingen patiënten met een moeilijk te behandelen tumor bij endeldarmkanker een intensieve voorbehandeling met chemotherapie gevolgd door bestraling. Bij een klinisch complete respons kon vervolgens gekozen worden voor een “watch-and-wait-strategie”. Dit betekende dat de patiënten na de voorbehandeling geen operatie meer nodig hadden, maar intensief onder controle bleven. De definitieve resultaten van de MEND-IT-studie worden komend najaar verwacht, maar de voorlopige uitkomsten zijn hoopgevend.
Onderzoek minder intensieve chemotherapie
De MEND-IT II-studie bouwt voort op de eerdere studie. De chemotherapie die patiënten in MEND-IT kregen was effectief, maar ook intensief: alleen patiënten in goede conditie kwamen in aanmerking. Daarom wordt in de nieuwe studie onderzocht of minder intensieve chemotherapie even goede resultaten kan geven. Als dat mogelijk blijkt, wordt deze behandeling toegankelijk voor een veel grotere groep patiënten.
Groot aantal deelnemende zorgcentra
Het nieuwe onderzoek betrekt 394 patiënten en vergelijkt 2 behandelopties: intensieve chemotherapie gevolgd door chemoradiotherapie, en een minder intensieve variant. Na de behandeling wordt beoordeeld of de tumor verdwenen is. Bij een positieve uitkomst krijgen patiënten het voorstel voor een “watch-and-wait traject”. De eerste patiënten zijn inmiddels opgenomen in de studie. Het onderzoek is opgezet door het Catharina Ziekenhuis. Daarnaast nemen minstens 23 andere Nederlandse ziekenhuizen en behandelcentra deel aan de studie. De studie wordt gesubsidieerd door ZonMw. De onderzoekers verwachten over enkele jaren de eerste resultaten te kunnen presenteren.
Gepubliceerd op 12 mei 2026
Door Sophie Luderer

