Onderzoek mondspoelmiddelen: veilig en effectief

Mondspoelmiddelen zijn veilig in gebruik en kunnen de dagelijkse mondverzorging ondersteunen, concludeert mondhygiënist en klinisch epidemioloog Bregje van Swaaij. In haar promotieonderzoek, dat ze onlangs verdedigde aan de Universiteit van Amsterdam, keek zij naar de samenstelling, effectiviteit en veiligheid van verschillende typen mondspoelmiddelen. 

Alcohol en chloorhexidine

Fabrikanten van mondspoelmiddelen beloven een frisse adem, minder tandplak, gezonder tandvlees en een kleinere kans op cariës. Toch kwamen mondspoelmiddelen de afgelopen jaren ook negatief in het nieuws. Er waren vooral zorgen over de veiligheid van mondspoelmiddelen met alcohol en chloorhexidine. Voor haar proefschrift “Mouthwashes in preventive oral healthcare. From composition to clinical outcomes” onderzocht Van Swaaij de samenstelling van verschillende typen mondspoelmiddelen, hun werking, het gebruik door consumenten en de betekenis voor de dagelijkse tandheelkundige praktijk. 

Effectiviteit hangt af van gebruik

‘Uit eerder wetenschappelijk onderzoek weten we al dat alcoholhoudende mondspoelmiddelen veilig zijn. Wij wilden weten of alcohol ook bijdraagt aan de effectiviteit van mondspoelmiddelen’, stelt Van Swaaij. Uit haar onderzoek blijkt dat alcoholhoudende mondspoelmiddelen met essentiële oliën effectiever zijn in het verminderen van tandplakgroei dan alcoholvrije varianten. Dit geldt ook voor chloorhexidine-houdende mondspoelmiddelen. ‘Dit verschil is vooral zichtbaar wanneer mensen uitsluitend spoelen en niet poetsen’, stelt Van Swaaij. Wanneer mondspoelmiddelen worden gebruikt als aanvulling op tandenpoetsen, verdwijnen de verschillen tussen alcoholhoudende en alcoholvrije producten. Bij gebruik naast tandenpoetsen maakt de aanwezigheid van alcohol in type mondspoelmiddel volgens Van Swaaij weinig verschil. 

Smaak en gevoeligheid

Qua smaak en mondgevoel gaven deelnemers aan het onderzoek over het algemeen wel de voorkeur aan alcoholvrije producten. ‘Mondspoelmiddel met de combinatie alcohol en essentiële oliën gaf vaker een verhoogde gevoeligheid en wordt daardoor als minder prettig ervaren’, aldus Van Swaaij. 

Effect op bloeddruk verwaarloosbaar

Daarnaast onderzocht Van Swaaij in een literatuurstudie of chloorhexidine de bloeddruk kan beïnvloeden. Volgens haar ontstaan zorgen over dit effect doordat chloorhexidine mogelijk invloed zou hebben op mondbacteriën die een rol spelen bij de bloeddruk. ‘De gemeten veranderingen waren echter minimaal, niet significant en zelfs zo klein dat ze binnen de meetfout van een bloeddrukmeting vallen en klinisch niet relevant zijn’, aldus Van Swaaij. In de praktijk noemt ze het effect van mondspoelmiddelen op de bloeddruk daarmee verwaarloosbaar. Van Swaaij concludeert dat mondspoelmiddelen veilig zijn in gebruik en, wanneer daar een specifieke indicatie voor is, een waardevolle aanvulling kunnen zijn op de dagelijkse mondverzorging. 

Bron: Universiteit van Amsterdam