Nieuwe versie van Portie-online
Het RIVM heeft versie 2.0 uitgebracht van Portie-online. Op deze website zijn maten en gewichten van een groot aantal in Nederland verkrijgbare voedingsmiddelen te vinden. In de nieuwe versie zijn gegevens toegevoegd over het eetbare deel, bereidingsverliezen en vetopname.
Eetbaar deel
De nieuwe gegevens betreffen factoren die invloed hebben op het uiteindelijke gewicht van voedingsmiddelen. De zogenoemde “eetbaar deel factor” van een banaan is bijvoorbeeld 0,7. Dit betekent dat, van een banaan met schil, 70 procent van het gewicht kan worden gegeten. Bij een appel is de eetbaar deel factor 0,8 als het klokhuis en de schil niet worden opgegeten en 0,9 als alleen het klokhuis niet meetelt.
Bereiding
Met de “bereiding factor” kun je zien hoeveel gewicht er van bijvoorbeeld rauwe groenten overblijft na koken. Bij spruitjes is de bereiding factor van koken bijvoorbeeld 0,8. Dit betekent dat na koken nog 80 procent van het rauwe gewicht over is. Bij een slinkgroente als spinazie is de bereiding factor 0,6.
Vetopname
Bij de “vetopname factor” gaat het bijvoorbeeld om de opname van vet bij het bakken of frituren van voedingsmiddelen. Bij bakken van rauwe aardappelen is die factor 0,08 en bij frituren 0,12. Dus aardappelen nemen 8 procent vet op bij bakken en 12 procent bij frituren.
Portie-online
Portie-online bevat de database “Voedingseenheden en -maten”, die is samengesteld door het RIVM in samenwerking met de Wageningen University & Research. Op de gratis website kun je zoeken op voedingsmiddelengroep, (een deel van) de productnaam, synoniemen of op NEVO-code.
Huishoudelijke maten
Naast gegevens per voedingsmiddel is er ook een aparte lijst op A4-formaat te downloaden met standaard huishoudelijke maten. Hierop staat de inhoud van verschillende lepels (van theelepel tot soeplepel), bekers, kopjes, glazen, schaaltjes en soepborden. Zo bevat een sauslepel 25 ml, een automatenbeker 130 ml en een grote soepkop 300 ml.
Bron: RIVM
Gepubliceerd op 29 januari 2026
Door Angela Severs

