Nieuwe inzichten preventie sarcopene obesitas

Hoe voorkom je dat ouderen met overgewicht ongemerkt spiermassa en spierkracht verliezen? Dat was de centrale vraag binnen het internationale onderzoeksproject SO-NUTS. Het project is inmiddels afgerond en heeft geleid tot nieuwe kennis over sarcopene obesitas, een nieuwe risicomaat en een prototype app die ouderen ondersteunt bij gezonder eten en meer bewegen.

Vroegtijdig risico in beeld

SO-NUTS heeft op meerdere fronten belangrijke inzichten opgeleverd. Volgens Josje Schoufour, associate lector aan de HvA en lid van het onderzoeksteam, draagt het project bij aan een beter begrip van sarcopene obesitas én aan de ontwikkeling van mogelijkheden om deze aandoening te voorkomen. Als één van de belangrijke opbrengsten van SO-NUTS, noemt Schoufour de ontwikkeling van de Sarcopenic Obesity Phenotype Index (SOPi). Met deze maat kan het risico op sarcopene obesitas al worden vastgesteld voordat sprake is van een officiële diagnose.

Voeding én krachttraining essentieel

Als onderdeel van het project ontwikkelden de onderzoekers een prototype van een app voor ouderen. De gesprekken met gebruikers van de ontwikkelde app leverden veel nieuwe inzichten op. ‘We hebben veel geleerd over hoe we oudere volwassenen het beste kunnen begeleiden om meer te bewegen, met name krachttraining, en gezonder te eten, bijvoorbeeld voldoende eiwitten’, aldus Schoufour. Vooral bij snel gewichtsverlies bestaat het risico dat ouderen ongewenst veel spiermassa verliezen. Daarom is volgens de onderzoekers juist de combinatie van eiwitrijke voeding, beweging en krachttraining belangrijk.

Lessen voor digitale ondersteuning

Ook kwam uit gesprekken met gebruikers naar voren welke functies van een app voor hen belangrijk zijn. Zo blijkt behoefte te bestaan aan een eenvoudige en overzichtelijke interface, persoonlijke doelen, voortgangsmonitoring, gepersonaliseerd advies en contact met andere gebruikers. De onderzoekers leerden dat technologie alleen niet voldoende is: ouderen gaven aan behoefte te hebben aan persoonlijke begeleiding naast een digitale toepassing.

Multidisciplinaire samenwerking

SO-NUTS bracht onderzoekers uit Nederland, Oostenrijk, Frankrijk, Spanje en Tsjechië samen. Vanuit Nederland waren onder meer de Hogeschool van Amsterdam en Erasmus MC betrokken. Binnen het project werkten voedingskundigen, bewegingswetenschappers, artsen, ICT-specialisten, ontwerpers en gedragswetenschappers samen. Volgens Schoufour leverde die multidisciplinaire aanpak waardevolle inzichten op. Ook de betrokkenheid van ouderen als gebruikers van de app bleek belangrijk: door hen vanaf het begin mee te nemen in de ontwikkeling ontstonden inzichten die direct toepasbaar zijn in de praktijk.

Vervolg in SONETTO

De opgedane inzichten uit SO-NUTS krijgen een vervolg in het nieuwe project SONETTO, dat zich richt op toepassing in de praktijk. Daarbij werken onderzoekers aan een vernieuwde app om in te zetten binnen de zorg en die wordt gekoppeld aan begeleiding door leefstijlprofessionals. Naast de digitale ondersteuning ontwikkelen ze ook e-learnings voor zorg- en leefstijlprofessionals. Hiermee willen de onderzoekers de inzet van e-health en blended care bij leefstijlbegeleiding versterken.

Bron: ZonMw