Nieuwe etiketregels allergeneninformatie

Per 1 januari gelden er nieuwe regels over hoe en wanneer levensmiddelenbedrijven op het etiket moeten waarschuwen voor allergenen die onbedoeld in het voedsel terecht kunnen komen. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert of voorverpakte producten aan de nieuwe regels voldoen.

Waarschuwing voor kruisbesmetting

De nieuwe regels gaan vooral over de correcte weergave van “kan X bevatten”, als een ingrediënt door kruisbesmetting in een product kan zitten.  Zo kan een allergeen van het ene levensmiddel via een machine in het andere levensmiddel terechtkomen. In het document Richtlijnen kruisbesmetting allergenen is beschreven hoe bedrijven om moeten gaan met kruisbesmetting en hoe zij dit kunnen voorkomen. De regels zijn 2 jaar geleden besproken en afgelopen jaar aangekondigd, zodat bedrijven zich konden voorbereiden.

Risicoanalyse door bedrijven

Op elke plek waar voedsel wordt geproduceerd, verpakt of verhandeld kan kruisbesmetting ontstaan, bijvoorbeeld in een fabriek waar machines ook voor andere levensmiddelen worden gebruikt. Bedrijven zijn verplicht om alles te doen om kruisbesmetting te voorkomen. Kan er ondanks deze maatregelen toch kruisbesmetting ontstaan, dan moet de producent of verkoper een risicoanalyse uitvoeren. Zo bepalen ze of de referentiewaarde kan worden overschreden. Is dat niet zo, dan mag er geen waarschuwing op het etiket staan.

Regels voor etiketten

De waarschuwing moet op het etiket van een voorverpakt product gezet worden. Hier wordt ook wel de Engelse term PAL voor gebruikt, Precautionary Allergen Labelling (PAL). De waarschuwing mag op 2 manieren op het etiket staan:

• Met de tekst “Kan X bevatten”, bijvoorbeeld: “Kan sesam bevatten”
• Met de tekst “Niet geschikt voor mensen met een X-allergie”, bijvoorbeeld: “Niet geschikt voor mensen met een pinda-allergie”

Betrouwbare informatie over allergenen

Tot nu toe stonden er vaak waarschuwingen op producten als “Kan sporen van X bevatten”, maar het was nooit duidelijk of dat echt een risico betekende of dat de fabrikant zich vooral wilde indekken. Voor mensen met een voedselallergie is het extra belangrijk dat zij kunnen vertrouwen op de juiste informatie over allergenen. Uit onderzoek van EU-auditors van de Europese Rekenkamer blijkt dat consumenten met voedselallergieën worden beperkt in hun keuzes door vage vermeldingen als “kan sporen van X bevatten”. Fabrikanten mogen deze meldingen voortaan alleen gebruiken als er een aantoonbaar risico is dat het allergeen echt in het product zit. Zo weten consumenten dat zo’n waarschuwing ook werkelijk betekenis heeft.

Toezicht op naleving

De NVWA houdt toezicht op het naleven van de regels voor allergeneninformatie. Vanaf 1 januari 2026 controleert de autoriteit bij inspecties of op etiketten van voorverpakte producten op de juiste manier wordt gewaarschuwd voor kruisbesmetting met allergenen. Daarnaast controleert de NVWA of ondernemers de juiste maatregelen nemen om kruisbesmetting met allergenen te voorkomen. Bij het niet naleven van de regels kan de NVWA een waarschuwing gegeven of een boete opleggen.

Alle regels zijn in te zien in de Beleidsregel allergenenetikettering uit voorzorg.

Bron: Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit