Nederlandse supermarkten lopen voorop in eiwittransitie
Een vergelijking van 27 supermarktketens in 8 Europese landen laat zien dat supermarkten bezig zijn met het bijdragen aan klimaatdoelen en het verschuiven naar een meer plantaardig eetpatroon. Maar de wijzigingen zijn nog maar klein. Wel lopen Nederlandse supermarkten voorop. Dit blijkt uit een benchmark van denktank Questionmark.
Superlist Europe Environment
Supermarkten in Europa kunnen de impact op het klimaat van het voedselsysteem maken of breken, maar weinig van hen doen echt iets aan deze verantwoordelijkheid. Dit blijkt uit de Superlist Europe Environment 2026 van denktank Questionmark, in samenwerking met partners waaronder Wereld Natuurfonds Nederland, Madre Brava en ProVeg International. Hierin zijn 27 supermarkten in Frankrijk, Duitsland, Nederland, Polen, Spanje, Zweden, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk vergeleken.
Klimaat en soort eiwit
De benchmark beoordeelt prestaties van supermarkten op 2 belangrijke gebieden: de afstemming van hun klimaatplannen op het Akkoord van Parijs en hun inspanningen voor een verschuiving naar een meer plantaardig dieet. Hoe transparanter supermarkten zijn en hoe meer doelstellingen ze stellen, hoe hoger de score op de indicatoren. Een supermarkt kan bijvoorbeeld hoog scoren op de Klimaatplan-indicator als er ambitieuze emissiereductiedoelstellingen zijn. Ook kan het hoog scoren op de Eiwittransitie-indicator als het het aandeel dierlijke versus plantaardige producten in het totale verkoopvolume rapporteert.
Lidl scoort hoog
Het onderzoek laat zien dat bepaalde supermarkten in Duitsland en Nederland en met name Lidl in heel Europa het tempo bepalen in de transitie van Europa naar duurzame voedselsystemen. Grote namen zoals Albert Heijn (Nederland), Lidl (Nederland, Duitsland, Polen en Spanje), Jumbo (Nederland), REWE (Duitsland) en Aldi Süd (Duitsland) tonen de sterkste inzet om de uitstoot te verminderen, onder andere door stappen te maken in de eiwittransitie. De lager gerangschikte supermarkten lopen achter omdat ze weinig ambitie tonen in klimaatplannen en weinig tot geen moeite doen voor de eiwittransitie.
Eiwittransitie
Een cruciale stap voor supermarkten om hun uitstoot te verminderen is aan de slag gaan met een eiwittransitie. De overstap naar meer aanbod van plantaardige eiwitten (zoals noten en peulvruchten) kan zorgen voor gezondere voeding en lagere indirecte emissies, aangezien de productie van dierlijke producten een belangrijke bijdrage levert aan de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Supermarkten in Duitsland en Nederland, en Lidl in veel andere Europese landen zijn trendsetters, die de eiwittransitie in hun verkoop bekendmaken en doelen stellen om plantaardige verkoop te verhogen in lijn met het Planetary Health Diet.
Er moet nog veel gebeuren
Elke supermarkt in de Superlist Environment Europe heeft nog vooruitgang te boeken in het nemen van volledige verantwoordelijkheid. Charlotte Linnebank, directeur Questionmark: ‘Supermarkten hebben de macht om een gezonder en klimaatvriendelijker voedselsysteem vorm te geven. Ondanks een paar koplopers benut de sector nog lang niet volledig zijn hefboomwerking. Ons rapport toont best practices en schetst concrete stappen die elke supermarkt moet nemen, zoals het publiceren van kortetermijn-reductiedoelstellingen en gedetailleerde actieplannen, en het herbalanceren van de verkoop van dierlijke versus plantaardige eiwitten.’
Bron: Questionmark
Gepubliceerd op 4 februari 2026
Door Mary Stottelaar
Voeding hoort geen klimaatmodel te zijn. Ik heb eerder gezegd en zeg het hier weer.
De kwaliteit van voeding heeft er onder te lijden en er zijn meer contra indicaties voor een plantaardige voeding dan pro’s.
De hybride producten zijn van veel slechtere eiwitkwaliteit en je hebt 3 keer meer plantaardig eiwit nodig om de kwaliteit van dierlijk eiwit te evenaren.
Waar meer heil te halen is als het toch over het milieu gaat, is beperken van bewerkte voeding. Maar de eiwittransitie, die plantaardige voeding opdringt, stimuleert zelfs bewerkte voeding.
Als we zegen dat bewerkt vlees kankerverwekkend is, dan is bewerkte vega dat net zo goed. Er zitten zelfde chemische toevoegingen en geraffineerde plantaardige oliën in. Vol met omega 6 zeer bevorderend voor inflammatie en dus beschadigingen. Dat vraagt weer om medicatie die ook in een vervuilende industrie wordt gemaakt.
Ik kan me echt niet aan de indruk onttrekken dat onderzoeken uit Wageningen afhankelijk zijn helaas.
En net als een eerdere poging van AH en Lidl, hoop ik toch dat het dit hetzelfde lot treft: mislukt. Ik kan er niet rouwig om zijn.