Nederland start uniek microbioom-instituut
Het eerste geïntegreerde microbioom innovatienetwerk voor bodem, water, planten, dieren en mensen ter wereld is in Amsterdam van start gegaan. Het Holomicrobioom Innovatie Instituut wil kennis over micro-organismen omzetten in concrete oplossingen voor duurzame landbouw, humane gezondheid en de circulaire economie.
Wereldwijde primeur
Het Holomicrobioom Innovatie Instituut brengt voor het eerst wereldwijd onderzoek naar microbiomen samen in één netwerk. Het bundelt kennis uit verschillende domeinen die nu vaak nog los van elkaar opereren, zoals geneeskunde, landbouw en waterbeheer.
Sleutelrol voor micro-organismen
Microbiomen spelen een belangrijke rol in gezondheid en milieu. Ze kunnen bijvoorbeeld bijdragen aan bodemkwaliteit, biodiversiteit en mogelijk ook aan toepassingen in de gezondheidszorg. Toch worden microbiomen – de gemeenschappen van bacteriën, schimmels, virussen en andere micro-organismen in bodem, water, planten, dieren en het menselijk lichaam – nog nauwelijks systematisch ingezet voor het versnellen van maatschappelijke transities. ‘Microbiomen zitten overal, op onze huid en in ons spijsverteringstelsel zijn ze bijvoorbeeld essentieel voor onze gezondheid. Ze omvatten 99 procent van alle genen in en op ons lichaam. Maar ze spelen ook een cruciale rol in bijvoorbeeld de landbouw: elke gram gezonde bodem bevat meer micro-organismen dan er mensen op aarde zijn. We beschikken over één van de krachtigste gereedschappen die de natuur ons biedt, maar benutten die nog onvoldoende’, aldus Jan Sikkema, algemeen directeur bij het Holomicrobioom Innovatie Instituut.
Kennisdeling, onderzoek en innovatie
Het innovatienetwerk is tot stand gekomen dankzij de toekenning van 200 miljoen euro uit het Nationaal Groeifonds. Het instituut is een publiek‑private samenwerking van onder meer 11 Nederlandse universiteiten, alle 7 universitair-medische centra, 7 hogescholen en veel andere kennisorganisaties zoals TNO samen met tientallen kleine en grote bedrijven en maatschappelijke organisaties. Allen zijn betrokken bij kennisdeling, onderzoek en innovatie met een relatie tot microbiomen en zien het belang van integratie van innovatie in alle domeinen.
Publiek-private samenwerking
Door deze brede samenwerking willen de initiatiefnemers knelpunten in regelgeving, kennis en toepassing sneller signaleren en oplossen. Ook technologische ontwikkelingen, zoals data-analyse en kunstmatige intelligentie, moeten helpen om nieuwe inzichten sneller om te zetten in concrete toepassingen. Linda van de Burgwal, valorisatie directeur bij het Holomicrobioom Innovatie Instituut: ‘Wetenschappelijke inzichten, beleidskaders, en bedrijfsmodellen sluiten nog niet goed op elkaar aan. Hierdoor komen veel innovaties niet of pas heel laat van de grond. Bovendien zijn veel gebruikers nog onbekend met de mogelijkheden die microbioominnovaties bieden. Het Holomicrobioom Innovatie Instituut brengt alle betrokken partijen vanaf de start samen om dit soort barrières te identificeren, zodat we maatschappelijke uitdagingen oplossen en werken aan het verdienvermogen van morgen.’
Bronnen: Nationaal Groeifonds en Holomicrobioom.nl
Gepubliceerd op 3 juni 2026
Door Sophie Luderer

