Misleiding door deepfake-reclames voor supplementen 

Ruim 40 artsen en bekende Nederlanders zijn slachtoffer geworden van deepfake-video’s waarin zij zogenaamd supplementen promoten, meldt Pointer Checkt. Het gaat onder andere om supplementen van het merk Wellness Nest. Artsenfederatie KNMG waarschuwt voor het toenemende misbruik van deepfakes voor misleidende gezondheidsclaims.  

Deepfake-video’s

In de video’s worden echte beelden gebruikt van artsen en bekende Nederlanders zoals neuropsycholoog Erik Scherder, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care Diederik Gommers en sportschoolondernemer Arie Boomsma, gecombineerd met een AI-nagebootste stem. Zo lijkt het alsof zij reclame maken voor de supplementen van Wellness Nest, zoals het supplement shilajit. Volgens de video’s zou shilajit helpen tegen onder meer vermoeidheid en overgangsklachten. Voor de geneeskrachtige werking ontbreekt echter wetenschappelijk bewijs. 

Online oplichting

De deepfakevideo’s komen geloofwaardig over op kijkers, ondanks dat de stemmen soms mechanisch klinken en de lipbewegingen niet altijd synchroon lopen. Onder de video’s reageren veel kijkers met vragen over waar ze het supplement kunnen kopen. Artsen Scherder en Diederik Gommers geven aan ook regelmatig e-mails te ontvangen van mensen die twijfelen of ze de producten moeten aanschaffen die in de deepfake-video’s zogenaamd door hen worden gepromoot. 

Schadelijk voor volksgezondheid

Artsenfederatie KNMG maakt zicht grote zorgen over het toenemend misbruik van medische deepfakes. Volgens de KNMG zijn deze video’s schadelijk voor de beroepsgroep en misleidend voor het publiek: ‘Bovendien kan de verspreiding van deze misleidende content leiden tot verkeerde gezondheidsbeslissingen bij burgers en zo een risico vormen voor de volksgezondheid.’ 

Hoge verdiensten, weinig transparantie

Uit onderzoek van Pointer Checkt blijkt dat Wellness Nest wordt gerund door Vietnamese e-commerce-ondernemers van Pati Group. Pati Group gebruikt affiliateprogramma’s, waarbij partners via TikTok producten kunnen verkopen tegen een commissie. Soms worden daarvoor niet alleen deepfakes gebruikt, maar ook volledig fictieve artsen en influencers of medische stockbeelden. Pati Group deelt online screenshots van geldbedragen die affiliates zouden verdienen met de verkoop van hun product, variërend van 1.700 tot 100.000 Amerikaanse dollar. Het is niet te verifiëren of deze bedragen daadwerkelijk zijn verdiend. Pati Group ontkent de aantijgingen over het gebruik van deepfakes. 

Jurische stappen

Gedupeerden zoals Arie Boomsma en mindfulness-spreker Michael Pilarczyk hebben TikTok verzocht de accounts van Wellness Nest te verwijderen. Ondanks juridische stappen bleven de accounts nog 2 maanden online. TikTok laat weten dat ondanks hun moderatieprocessen niet alle inhoud gegarandeerd aan de richtlijnen voldoet. 

Bron: Pointer Checkt