Leefstijl nog onderbelicht in geestelijke gezondheidszorg 

De geestelijke gezondheidszorg moet dringend meer investeren in leefstijlinterventies om de levensverwachtingskloof van 15 jaar voor mensen met psychische aandoeningen te verkleinen. Dat concludeert een rapport van The Lancet Psychiatry Commission. Leefstijlinterventies gericht op beweging, voeding, slaap en stoppen met roken zijn essentieel in de GGZ en geen optionele toevoegingen. 

Leefstijl en geestelijke gezondheid

Vooral door vermijdbare aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten en diabetes type 2, leven mensen met psychische aandoeningen aanzienlijk korter, aldus het rapport dat is opgesteld door een team van 30 auteurs uit 19 landen. ‘Onze leefstijl heeft invloed op het verloop van zowel onze lichamelijke als geestelijke gezondheid,’ zegt co-auteur Jeroen Deenik, onderzoeker bij het Mental Health and Neuroscience Research Institute van de Universiteit Maastricht. Mensen met psychische aandoeningen ervaren vaak belemmeringen bij het bewegen, gezond eten, goed slapen en stoppen met roken. Dit verergert hun psychische klachten en draagt bij aan lichamelijke gezondheidsproblemen.  

Structurele ondersteuning nodig

Bij leefstijl gaat de aandacht vaak uit naar individuele gedragsverandering. Maar volgens Deenik is juist voor mensen met psychische aandoeningen systeemverandering nodig die gezondheid en welzijn structureel ondersteunt. Zij worden vaker en harder geraakt door obstakels die buiten hun eigen invloed liggen, zoals stigma, bijwerkingen van medicatie en beperkte toegang tot passende ondersteuning. Terwijl juist zij veel baat hebben bij een gezonde leefstijl, omdat het ook van invloed is op het mentale welzijn en herstel. 

Routekaart voor wereldwijde zorg

Het rapport presenteert een routekaart om wereldwijd de zorg te verbeteren. Van het inzetten van beweeg- en voedingsdeskundigen tot het veranderen van opvattingen binnen zorgteams. Deenik: ‘Organisaties voor geestelijke gezondheidszorg zijn traditioneel sterk gericht op medicatie, crisishulp en therapie. Leefstijl kreeg daarin lange tijd nauwelijks prioriteit – niet in opleiding, niet in financiering en niet in de uitvoering. Maar het bewijs voor de effectiviteit van leefstijlinterventies is er nu wél.’ 

Hogere ziektelast

Mentale gezondheidsproblemen vormen een steeds grotere prioriteit voor de volksgezondheid. Volgens het rapport hebben mentale gezondheidsproblemen een aanzienlijke maatschappelijke impact en een hogere ziektelast dan de meeste lichamelijke aandoeningen. Dit vraagt volgens de onderzoekers om extra inzet en investering. Op de lange termijn kan het juist de kosten en druk op de gezondheidszorg en de samenleving aanzienlijk verlagen.  

Bron: Maastricht University