‘IJzertekort is een niet te onderschatten probleem’

Niet alleen in ontwikkelingslanden komen ijzertekorten voor. Ook in Nederland: 1 op de 10 peuters, 1 op de 50 tieners en naar schatting 1 op de 6 à 10 zwangere vrouwen in ons land kampen met een ijzertekort. Dat stelt Dorine Swinkels, hoogleraar Experimentele Klinische Chemie aan het Radboudumc in een overzichtsartikel dat ze samen met Duitse en Australische collega’s publiceerde in The Lancet.

Laag geboortegewicht en langetermijngevolgen

Een ijzertekort is een belangrijke oorzaak van bloedarmoede. Dat vermindert de hoeveelheid zuurstof in het lichaam, waardoor klachten ontstaan als vermoeidheid, hartkloppingen, duizeligheid, kortademigheid, bleek zien, zweten, hoofdpijn, haaruitval en rusteloze benen. Jonge kinderen met een ijzertekort lopen het risico op verminderde cognitieve ontwikkeling. IJzertekort bij zwangere vrouwen verhoogt het risico op een laag geboortegewicht van het kind, met alle risico’s van dien, aldus Swinkels. ‘Vanwege die langetermijngevolgen, zoals ontwikkelingsstoornissen bij kinderen, is het van groot belang om een adequate diagnose te stellen.’

Oorzaken van ijzertekort

Een ijzertekort ontstaat vaak door onvoldoende ijzer in de voeding. Zo verhoogt een vegetarische voeding het risico op een tekort. Daarnaast kan een ijzertekort ook een teken zijn van onderliggende aandoeningen, zoals bepaalde maagaandoeningen, darmkanker of coeliakie. In dat geval volstaat het niet om alleen ijzertabletten te slikken. Mensen met een chronische infectie of ontsteking kunnen deze tabletten niet goed opnemen.

Nieuwe behandelmogelijkheden

In het artikel gaan de auteurs ook in op nieuwe behandelingsstrategieën. Swinkels: ‘Patiënten met milde vormen van bloedarmoede bleken in het verleden teveel ijzertabletten te krijgen. Dit gaf veel bijwerkingen. Daarnaast zijn er tegenwoordig ijzerpreparaten die via een injectie intraveneus toegediend kunnen worden, en zijn er veel belovende therapieën in ontwikkeling voor de behandeling van ijzergebrek bij ontstekingsziekten.’

Expertisecentrum ijzerstofwisselingsziekten

In het Radboudumc wordt veel onderzoek gedaan naar ijzertekort en bloedarmoede. Swinkels leidt het Radboudumc expertisecentrum ijzerstofwisselingsziekten. Dit centrum is gespecialiseerd in de zorg voor patiënten met ijzerstofwisselingsziekten, zoals ijzerstapeling (hemochromatose). De onderzoekers van het centrum zijn betrokken bij het maken van nationale en internationale richtlijnen voor deze aandoeningen.

Bron: Radboudumc