Gezondheidsraad: minder rood vlees en meer peulvruchten en noten
Eet elke week 250 gram peulvruchten, elke dag 15 tot 30 gram ongezouten noten en niet meer dan 200 gram rood vlees per week. In de nieuwe Richtlijnen goede voeding 2025 heeft de Gezondheidsraad de adviezen voor een meer plantaardig eetpatroon verder aangescherpt op basis van winst voor gezondheid én milieu. Het Voedingscentrum gaat de nieuwe inzichten verwerken in de Schijf van Vijf, die in april 2026 verschijnt.
Pittig advies
‘Een pittig advies, dat vraagt om een belangrijke verschuiving binnen het Nederlandse eetpatroon.’ Dat was de eerste reactie van Petra Verhoef, directeur van het Voedingscentrum, tijdens de presentatie van de nieuwe richtlijnen bij de Gezondheidsraad in Den Haag op 4 december. Het Voedingscentrum heeft tot april 2026 nodig om alle nieuwe inzichten zorgvuldig te verwerken in een doorontwikkelde Schijf van Vijf. Verhoef kon al wel een tipje van de sluier oplichten: ‘De adviezen zullen niet heel anders zijn, behalve voor peulvruchten, noten en vlees. Ook het logo blijft hetzelfde.’
Zuivel en vis
Naast adviezen voor peulvruchten, noten en rood vlees, bevatten de nieuwe richtlijnen ook adviezen over andere eiwitbronnen. Tijdens de presentatie lichtte prof. dr. Marjolein Visser, voorzitter van de commissie Voeding van de Gezondheidsraad ze toe (zie foto). Bij zuivel is de richtlijn nog steeds enkele porties per dag, met variatie tussen soorten zuivel als yoghurt, kaas en melk. Bij vis is de hoeveelheid gelijk gebleven (100 gram per week) en is er nog steeds voorkeur voor vette vissoorten, maar nu is er ook het advies om te kiezen voor duurzame vis. De Gezondheidsraad spreekt trouwens niet meer over vette vis, maar over vette vissoort. Visser: ‘Dat is omdat veel mensen bij vette vis denken aan kibbeling, terwijl dat geen vette vissoort is.’
Plantaardige vervangers, eieren en wit vlees
Voor bewerkt vlees – zowel rood als wit – geldt nog steeds het advies om er zo min mogelijk van te eten. Voor de overige eiwitbronnen – wit vlees, eieren en plantaardige vlees- en zuivelvervangers – was er onvoldoende onderbouwing om specifieke richtlijnen op te stellen. Wel vertelde Visser dat de commissie er graag adviezen over meegeeft: ‘Wit vlees en meer dan 2 tot 3 eieren per week kunnen zo nu en dan ter vervanging van rood of bewerkt vlees. Daarnaast zijn vlees- en zuivelvervangers een hulpmiddel bij de transitie naar een meer plantaardig voedingspatroon, maar peulvruchten, noten en volkoren granen hebben de voorkeur.’
Meer plantaardig
‘Ik verwacht niet dat iedere Nederlander alle richtlijnen opvolgt, maar wel dat het gemiddelde voedingspatroon van de bevolking richting meer plantaardig opschuift’, stelde prof. dr. Marianne Geleijnse, vicevoorzitter Gezondheidsraad, in haar presentatie. ‘Van rood vlees naar wit vlees, van wit vlees naar ei, van ei naar peulvruchten: iedere beweging heeft een gunstige impact op zowel de volksgezondheid als het milieu.’ Ze haalde een citaat van een Indiaan aan, dat haar erg aanspreekt: ‘We erven de aarde niet van onze voorouders, maar lenen hem van onze kinderen.’
Granen, groente, fruit en alcohol
Alleen voor eiwitbronnen heeft de Gezondheidsraad nu nieuwe richtlijnen opgesteld. Visser vertelde dat de overige Richtlijnen goede voeding uit 2015 van kracht blijven tot een eventuele latere herziening. Zo volgen er vanaf 2026 nog adviezen over graanproducten en groente, fruit en sappen. Ook volgt er in 2026 een advies over alcohol, al valt dat niet meer onder de Richtlijnen goede voeding. Geleijnse lichtte toe: ‘Alcohol is geen voedingsmiddel maar een genotsmiddel en is daarom uit de Richtlijnen goede voeding gehaald. Het valt nu onder een nieuw domein van de Gezondheidsraad: gezondheidsgedrag.’
(Foto: Prof. dr. Marjolein Visser, voorzitter van de commissie Voeding, licht de nieuwe Richtlijnen goede voeding 2025 toe)
Gepubliceerd op 5 december 2025
Door Angela Severs
Met beide hierboven gegeven reacties lees ik een gezondere beredenering dan die van de GezondheidsRaad…en hoe spijtig is dat. Op het onderzoek vd GR zou men blindelings moeten kunnen vertrouwen…maar helaas moeten wij allen, professionals als ook leken, onze ogen en oren open houden.
Onbewerkt en verantwoord gegroeid vlees, ei en zuivel zijn volgens mijn bescheiden kennis de beste en meest volledige eiwit voorzieners die je maar kunt bedenken…dit kan niet vervangen worden door een handje noten, wekelijks meermaals peulvruchten en al helemaal niet door meat-a-likes producten…die in de fabriek worden gebouwd.
Dat we ons bewust moeten worden-boeren, burgers en buitenlui-om zuiniger met natuur en dus ook dierproducten om te gaan mag duidelijk zijn. We kunnen met z’n allen richting de boeren wijzen dat zij allerlei zaken niet goed doen en dan vervolgens kiezen voor een producten uit het buitenland – en wie weet precies hoe die aan hun eind zijn gekomen – maar wij als consumenten bepalen wat er wordt geproduceerd tegen welke prijs…want wij betalen.
En ook een groot manco in dit advies vd GR vind ik dat ze de mede Nederlanders met een kleine beurs, maar die wel te kampen hebben met de grote gezondheids vraagstukken weer niet in hun onderzoek meenemen hoe deze doelgroep tegemoet te komen als het gaat over gezonde voeding en gezonde leefstijl…maar dan ook een eerlijk advies voor gezonde voeding, zeker als herstellen of omgaan met ziekzijn daar bij hoort.
Het misbruik van een voedingsmodel als klimaatmodel zet helaas door. De eiwittransitie zal hoe dan ook moeten plaatsvinden. Terwijl er meer contraindicates zijn voor plantaardige voeding dan wordt aangegeven en dat zien we ook al gebeuren. Meer plantaardig draagt echt niet bij aan meer gezondheid of een beter klimaat. Dan moet je bij de zeer vervuilende voedingsmiddelen industrie, farmaceuten en andere industrieën zoals kunstmestproductie en bestrijdingsmiddelen zijn.
Rood vlees is niets mis mee, het is zelfs het meest voedzame wat er bestaat samen met orgaanvlees heeft het de hoogste nutriënten dichtheid en de beste eiwitten (en niet een pizza met salami als rood vlees zien zoals in het onderzoek wel werd gedaan). Rood vlees wordt al gegeten sinds begin van de mensheid. Bewerkt vlees willen we niet en ook niet alle bewerkte vega-producten.
Dit werkt het kweekvlees en de bug burgers in de hand terwijl we nu al omkomen in alle ultra bewerkte producten in de supermarkt.
Dus komt het weer neer op pure commercie maar wel verpakt in een klimaat jasje. Of in een jasje dat er te weinig voeding is voor iedereen. Er wordt nu al 1,5 x meer geproduceerd dan nodig is, hoofdzakelijk ultra bewerkt dus. Voedingstekort is een gevolg van logistiek en oorlog helaas.
Dus laten we gewoon blijven doen. Groenten en vlees, maar biologisch en zonder fratsen.
#ikeetroodvlees
Mijn visie is dat noten en peulvruchten niet gezonder zijn en ook niet beter voor het millieu zijn dan onbewerkte vleesproducten. Als we kijken naar de pure eiwitten, heb je voor peulvruchten en noten een hogere hoeveelheid nodig om dezelfde opneembaarheid te hebben. Meer noten is meer zware metalen, meer oxaalzuur, meer fytinezuur, meer schimmel, meer salicylzuur, meer arginine tov lysine. Meer peulvruchten is meer saponines, meer nikkel, meer fytinezuur, meer lectines, meer oxalaten, meer arginine tov lysine. Zonder vlees geen carninitine, met een tekort een lysine kan je ook geen carnintine maken. Minder vlees = minder B12, minder B2, hogere homcysteine. Minder vlees is minder choline en taurine = verslechterde werking van de lever en de gal. Als je dat combineert met veel schimmels en veel oxaalzuur, dan krijg je een ziektelast die onbetaalbaar. Minder vlees = meer geld nodig voor gezondheidszorg, meer medicijnen voor auto-immuunziekten, neurodiverse problematieken. Meer plantaardige voeding = meer waterverbruik = meer monocultuur, meer pesticiden, meer herbiciden = achteruitgang van de planeet en de mensheid. We lenen de planeet van onze kinderen, spuit hem alsjeblief niet plat met pesticiden en herbiciden en fungiciden. En zorg ervoor dat onze kinderen en onze ouderen aub volwaardige proteinen krijgen van echte voeding, en niet van eiwitpoeders en eiwitdranken eiwitrepen, want dit zijn evengoed ultrabewerkte producten en ongezonder dan vlees. Er komen steeds meer signalen dat ouderen ernstig ondervoed zijn, ook in de rust- en verzorgingstehuizen. Neer opschuiven naar plantaardig zal dit niet omkeren, integendeel. Bewerkte producten zitten boordevol chemsiche stoffen. Een ervan is citroenzuur. Het is een absolute ramp dat dit overal aan toe wordt gevoegd, van proteinepoeders tot humus tot gehakt. Citroenzuur is wat het ultrabewerkt maakt. Meer weer over de impact van citroenzuur https://forbodyandsoul.odoo.com/blog/50tips-4/tip-18-de-effecten-van-citroenzuur-5.