Gewasbeschermingsmiddelen in babyhapjes

Zelfgemaakte groente- en fruithapjes voor baby’s bevatten soms resten van gewasbeschermingsmiddelen, maar die blijven onder algemeen gehanteerde gezondheidsgrenswaarden. Dat blijkt uit onderzoek van het Louis Bolk Instituut. Er zijn wel verschillen gevonden tussen biologisch en gangbaar geteelde producten. In kant-en-klare babypotjes zijn geen gewasbeschermingsmiddelen gemeten.

Onderzoek naar zelfgemaakte hapjes

Het Louis Bolk Instituut onderzocht 60 zelfgemaakte babyhapjes van bloemkool, wortel, doperwt, appel en peer. De producten – zowel biologisch als gangbaar – waren afkomstig uit Nederland. De geteste hapjes varieerden in bereidingswijze: wel of niet gewassen, wel of niet geschild, en kort of langer gekookt. Daarnaast werden 10 kant-en-klare potjes (5 gangbare en 5 biologische) getest. In totaal analyseerde een laboratorium 70 hapjes op circa 700 verschillende stoffen.

Geen overschrijdingen

Geen enkel monster overschreed de gezondheidsnormen. In geen enkel babypotje werden gewasbeschermingsmiddelen aangetroffen. In 17 van de 60 zelfgemaakte hapjes werden 1 tot 5 stoffen gevonden. De totale concentraties op een product varieerden tussen de 0 en 14 procent van de maximale grens. Daarmee overschreden de zelfgemaakte hapjes met gewasbeschermingsmiddelen wel de strengere babyvoedingsnorm die geldt voor industrieel geproduceerde babyvoeding binnen de EU.

Verschil biologisch en gangbaar

Er bleek een verschil tussen hapjes van biologisch en gangbaar groente en fruit. In 50 procent van de gangbare hapjes werden gewasbeschermingsmiddelen gevonden. Bij biologische hapjes was dit 7 procent. Het aantal verschillende middelen en de totale concentratie lagen significant lager bij biologische producten. Dat deze middelen überhaupt gevonden worden op producten van biologische landbouw, geeft volgens de onderzoekers aan dat er “besmetting” plaatsvindt door middelengebruik in de gangbare productie. Het schillen van appel en peer leidde tot iets minder meetbare resten, maar het verschil was niet statistisch significant. Ook wassen of langer koken gaf geen aantoonbaar verschil in het aantal of de hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen.

Geruststelling

In 2025 besteedde het televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde aandacht aan gewasbeschermingsmiddelen in babyvoeding. Daarbij kwam naar voren dat voor kant-en-klare babyvoeding een strengere Europese norm geldt dan voor verse groenten en fruit. Dat leidde tot vragen bij ouders: zijn zelfgemaakte babyhapjes dan wel net zo veilig als potjes uit de winkel? Ondanks dat het huidige onderzoek slechts een beperkte steekproef betreft van 5 soorten groente en fruit, wijzen de resultaten op een geruststelling voor ouders als het gaat om de veiligheid van zelfgemaakte babyhapjes. Zowel kant-en-klare als zelfgemaakte babyhapjes blijken te voldoen aan de geldende gezondheidsnormen voor voeding voor alle leeftijdsgroepen. De babypotjes voldoen ook aan de norm van industrieel geproduceerde babyvoeding. Zelfgemaakte hapjes bevatten – vooral van gangbare producten – vaker meetbare resten van gewasbeschermingsmiddelen dan potjes uit de winkel.

Normen babyvoeding

Er is veel onduidelijkheid over de normen voor babyvoeding. Binnen de Europese Unie geldt per gewasbeschermingsmiddel en per vers product een Maximale Residu Limiet (MRL). Als de hoeveelheid residu onder deze grens blijft, wordt het product als veilig beschouwd voor consumptie. De MRL is mede gebaseerd op specifieke gezondheidsgrenswaarden voor consumptie als Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI) en de Acute Referentiedosis (ARfD) geldend voor alle leeftijdsgroepen. In deze normen zit een veiligheidsfactor van 10 verwerkt voor kwetsbare doelgroepen. Daar bovenop heeft de Gezondheidsraad nog eens een extra veiligheidsfactor van 10 geadviseerd voor baby’s. Voor kant-en-klare babyvoeding in de EU geldt een extra strenge norm van maximaal 0,01 milligram per kilo voor alle stoffen en producten. Dat ligt voor een aantal middelen onder de detectiegrens van beschikbare meetmethodes en is feitelijk een analytisch eindpunt. Er is overigens geen norm voor een mogelijk cocktaileffect: het cumulatieve effect van meerdere stoffen.

Bron: Louis Bolk Instituut