Fittere patiënten herstellen beter na operatie

Preoperatieve prehabilitatie bij patiënten met dikkedarm- en endeldarmkanker gaat gepaard met minder complicaties, sneller herstel en een kortere ziekenhuisopname. Dit blijkt uit een studie in Nederlandse ziekenhuizen, gepubliceerd in JAMA Surgery. 

Prehabilitatie 

Een operatie is een belangrijk onderdeel van de behandeling van darmkanker, maar brengt ook risico’s en een intensief herstel met zich mee. Met prehabilitatie werken patiënten in de weken vóór de operatie gericht aan hun conditie, zodat zij fitter aan de operatie beginnen. Het prehabilitatieprogramma in het onderzoek duurt 4 weken. Patiënten trainen meerdere keren per week onder begeleiding van een fysiotherapeut, krijgen voedingsadvies met extra aandacht voor eiwitinname en worden ondersteund bij mentale voorbereiding. Ook is er aandacht voor leefstijl, zoals stoppen met roken, en worden medische factoren zoals bloedarmoede vooraf geoptimaliseerd. 

Niet alleen voor kwetsbare patiënten 

De onderzoekers vergeleken bijna 1.200 patiënten in 18 Nederlandse ziekenhuizen die het prehabilitatieprogramma volgden met een vergelijkbare groep zonder deze voorbereiding. De resultaten bevestigen wat in de praktijk al langer zichtbaar is. Patiënten die deelnamen aan prehabilitatie hadden 20 procent minder complicaties en lagen gemiddeld 1,8 dag korter in het ziekenhuis. Opvallend is dat ook patiënten die toch een complicatie kreen, daar beter doorheen kwamen en minder vaak op de intensive care belandden. Volgens de onderzoekers laat dit zien dat prehabilitatie niet alleen zinvol is voor kwetsbare patiënten, maar juist voor iedereen die een grote operatie moet ondergaan. 

Wetenschappelijk bewijs voor bestaande praktijk 

Chirurg dr. Gerrit Slooter van Máxima MC en auteur van de studie: ‘Binnen Máxima MC werken we al lange tijd met prehabilitatie, omdat we zien wat het patiënten oplevert. Deze studie van onze promovendus Charissa Sabajo laat nu overtuigend zien dat deze aanpak in de dagelijkse praktijk leidt tot betere uitkomsten voor alle typen patiënten. De grote kracht van de studie is dat een kwart van alle ziekenhuizen in Nederland betrokken is en er één vast programma is gebruikt. Dat betekent dat je mag verwachten dat deze resultaten ook kunnen worden bereikt in alle andere ziekenhuizen die overstappen.’ 

Bredere invoering 

Het is de grootste studie wereldwijd naar prehabilitatie bij darmkankeroperaties. De studie werd geïnitieerd vanuit Máxima MC en uitgevoerd in nauwe samenwerking met onder meer het UMCG. De studie is mogelijk gemaakt door medewerking van de zorgverzekeraars en de Nederlandse Zorgautoriteit. Die interesse is groot, mede omdat het in de praktijk nog niet vanzelfsprekend is om prehabilitatie onderdeel te maken van de standaard zorg. De studie laat zien dat de investering in voorbereiding zich terugbetaalt in betere uitkomsten en efficiënter zorggebruik. Binnen Máxima MC is prehabilitatie inmiddels een vast onderdeel van de zorg rondom grote operaties. De onderzoekers verwachten dat deze publicatie bijdraagt aan bredere invoering, zowel in Nederland als internationaal. Daarmee vormt prehabilitatie een waardevolle aanvulling op bestaande zorgprogramma’s. 

Bron: Máxima MC