Een derde Nederlanders heeft beperkte gezondheidsvaardigheden
Ongeveer 1 op de 3 Nederlanders heeft onvoldoende of beperkte gezondheidsvaardigheden. Dit betekent moeite hebben met het vinden, begrijpen en gebruiken van gezondheidsinformatie. Dat blijkt uit nieuw onderzoek binnen het Nivel Consumentenpanel Gezondheidszorg. De resultaten geven zorgverleners handvatten om dit beter te herkennen en mensen actiever te ondersteunen bij het omgaan met gezondheidsinformatie.
Risico op slechtere gezondheidsuitkomsten
Gezondheidsvaardigheden zijn vaardigheden van mensen om gezondheidsinformatie te vinden, te begrijpen, te beoordelen en te gebruiken bij het maken van keuzes over de eigen gezondheid of die van anderen. Beperkte gezondheidsvaardigheden hangen samen met ongunstigere gezondheidsuitkomsten, zoals meer ziekenhuisopnames en een lagere therapietrouw. Ook zien mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden vaker af van zorg vanwege de kosten dan mensen met voldoende vaardigheden. Zorgmijding kan leiden tot een verergering van de klachten, met mogelijke complicaties en daardoor een hoger zorggebruik op een later moment als gevolg.
Gezondheidsvaardigheden niet gelijk verdeeld
Ouderen, mensen met een slechte of matige ervaren gezondheid en mensen met een netto maandelijks huishoudinkomen onder de 2.300 euro of tussen 2.300 en 4.000 euro hebben vaker beperkte gezondheidsvaardigheden, blijkt uit het rapport. Zij hebben daarmee een grotere kans op ongunstige gezondheidsuitkomsten. Dit effect wordt volgens de onderzoekers verder versterkt, doordat deze groepen van zichzelf al kwetsbaarder zijn voor ongunstige gezondheidsuitkomsten.
Investeren begint al vroeg
Volgens het Nivel is het belangrijk om kinderen al vroeg te leren omgaan met informatie over gezondheid. Een manier om later goede gezondheidsvaardigheden te ontwikkelen, is door hen op school bewust aandacht te laten besteden aan gezondheid en de bijbehorende vaardigheden. Zo krijgt iedereen in Nederland de kans om voldoende vaardigheden te ontwikkelen om gezonde keuzes te maken.
Over het onderzoek
De cijfers komen uit vragenlijstonderzoek dat is uitgevoerd binnen het Nivel Consumentenpanel Gezondheidszorg. De vragenlijst is uitgezet onder 1.500 panelleden, representatief voor de volwassen bevolking. In totaal vulden 723 mensen de vragenlijst in (respons 48,2 procent). Gezondheidsvaardigheden zijn gemeten met de HLS-EU16-vragenlijst.
Bron: Nivel
Gepubliceerd op 13 februari 2026
Door Sophie Luderer

