Diëtist promoveert op rol eiwit bij spiergezondheid

Bij patiënten op de intensive care (IC) gaat spierkwaliteit eerder achteruit dan spiermassa. Daarom is het belangrijk om niet alleen spiermassa te meten, maar ook spierkwaliteit. Dat is één van de conclusies uit het proefschrift van diëtist-onderzoeker Isabel van Ruijven, die op 8 januari promoveerde aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze onderzocht ook de rol van eiwit bij spiergezondheid.

Negatieve eiwitbalans

Isabel onderzocht hoe ernstig zieke patiënten, die op de IC liggen, hun spiermassa en spierkwaliteit verliezen en wat de rol is van eiwit in hun voeding. IC‑patiënten verliezen in korte tijd veel spiermassa door een negatieve spiereiwitbalans: de afbraak van spiereiwit is groter dan de aanmaak. In de eerste week van IC‑opname kan dit oplopen tot wel 2 procent spiermassaverlies per dag. Dit verlies gaat gepaard met een verhoogd infectierisico, een langere opnameduur en langdurige fysieke beperkingen.

Hoeveel eiwit hebben IC‑patiënten nodig?

Eiwit stimuleert de spiereiwitsynthese en kan daarmee helpen spierverlies te beperken. Tegelijkertijd kan een te hoge eiwitinname de autofagie – het cellulaire opruimsysteem dat juist tijdens ziekte belangrijk is – onderdrukken. Een goede balans is dus essentieel. De huidige richtlijnen voor ernstig zieke patiënten adviseren 1,2–2,0 g eiwit/kg/dag, aanzienlijk meer dan de 0,8 g/kg/dag voor gezonde mensen.

Gepersonaliseerde voedingsadviezen

In een systematische review en meta-analyse vergeleek Isabel studies met een hoge eiwitinname (>1,2 g/kg/dag) versus lage innames. Uit 29 onderzoeken bleek dat meer eiwit geassocieerd was met minder spiermassaverlies, een betere stikstofbalans (een maat voor de eiwitbalans in het lichaam) en een lagere 60‑dagensterfte. Daarnaast concludeert Isabel dat één uniforme eiwitstrategie onvoldoende is. De huidige richtlijnen zijn een goed vertrekpunt, maar de eiwitbehoefte verschilt per patiënt én per fase van ziekte. Meer gepersonaliseerde voedingsadviezen kunnen helpen om het herstel en de lange‑termijnuitkomsten van IC‑patiënten te verbeteren.

Bronnen: Voeding & Beweging NU en proefschrift