Bestrijdingsmiddelen op voedsel meestal binnen de norm

De hoeveelheid residuen van bestrijdingsmiddelen die op levensmiddelen worden gevonden, is meestal binnen de norm. Dat concludeert de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) na de jaarlijkse steekproeven. Als reactie op de inspectieresultaten roept het Voedingscentrum op om wel voldoende groenten en fruit te blijven eten. 

Meer dan helft van consumenten is ongerust

Uit eerder onderzoek van het Voedingscentrum blijkt dat meer dan de helft van de consumenten ongerust is over resten van gewasbeschermingsmiddelen in eten. Om gewassen te beschermen tegen plagen en ziekten, gebruiken telers, fabrikanten of logistieke dienstverleners verschillende bestrijdingsmiddelen. Residuen van deze middelen kunnen achterblijven op levensmiddelen. Er gelden strenge wettelijke limieten, de zogenaamde Maximale Residulimieten (MRL) om de veiligheid van consumenten te waarborgen. De NVWA houdt hier steekproefsgewijs toezicht op, en besteedt bijvoorbeeld extra aandacht aan producten die veel geconsumeerd worden of in het verleden vaker boven de wettelijke limiet uitkwamen.

97 procent voldoet aan wettelijke eisen

De NVWA meldt dat bij de inspectie 97 procent van de onderzochte voedingsmiddelen voldeed aan de wettelijke eisen. In 2024 onderzocht de NVWA ruim 7.000 monsters van levensmiddelen. Het gaat daarbij onder meer om groente en fruit, granen en bewerkte producten. In een derde van de onderzochte voedingsmiddelen werden helemaal geen resten van gewasbeschermingsmiddelen gevonden. Bij 59 procent wel, maar binnen de wettelijke normen. Bij 3 procent werd de MRL overschreden. Producten die de normen overschreden, zijn niet op de markt gebracht. 

Meerdere overschrijdingen MRL

Bij 2 soorten producten die al op de Nederlandse markt waren, werden in de monsters meerdere overschrijdingen van de MRL aangetroffen: chilipepers en rijst. Ook op diverse producten die tijdens het nemen van de steekproef de EU ingevoerd zouden worden, zijn meerdere overschrijdingen gevonden. Dat waren naast de eerdergenoemde producten ook sperziebonen, komijn, erwten en passievruchten. 

Boetes en waarschuwingen

Producten waar te veel residuen op worden gevonden, moeten uit de handel gehaald worden. De NVWA laat weten voor overtredingen vorig jaar vijftig schriftelijke waarschuwingen te hebben gegeven en zestien bestuurlijke boetes. De boetes zijn opgelegd in situaties waarbij een product meer residu bevatte dan een consument in korte tijd binnen mag krijgen. Producten waarbij dat vorig jaar gebeurde zijn koffiebonen, venkel, bakbananen, chilipepers, kurkuma, kerrie, kersen, nashiperen, paprika’s, rozijnen en tafeldruiven. 

Blijf groenten en fruit eten

Het Voedingscentrum laat weten de zorgen van consumenten over gewasbeschermingsmiddelen te begrijpen: ‘Minder gebruik van deze middelen draagt bij aan de veiligheid van ons eten en aan een gezonde leefomgeving voor mens, dier en plant. Maar de kans dat resten van bestrijdingsmiddelen een risico vormen voor de gezondheid is klein, terwijl de voordelen van groente en fruit juist groot zijn.’ Het Voedingscentrum adviseert daarom om groente en fruit te blijven eten en te variëren in de soorten. ‘Op deze manier krijg je alle belangrijke voedingsstoffen hieruit binnen en verklein je de kans op ongezonde hoeveelheden van een middel.’ Wel raadt de organisatie consumenten aan om groenten en fruit altijd goed te wassen onder stromend water.  

Bronnen: Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en Voedingscentrum