Belgisch onderzoek: sterfte door ondervoeding bij kanker 

Onderzoek van het Universitair Ziekenhuis Brussel laat zien dat 1 op de 5 oncologische patiënten niet aan kanker zelf overlijdt, maar aan de gevolgen van ondervoeding. Elisabeth De Waele, hoofd klinische nutritie UZ Brussel en een van de hoofdonderzoekers, waarschuwt dat ondervoeding ernstig wordt onderschat en een structurele aanpak dringend nodig is. 

Groot deel al ondervoed bij opname

Voor het onderzoek analyseerden de wetenschappers 10.000 patiëntendossiers. Uit de gegevens blijkt dat 40 procent van de oncologische patiënten bij de diagnose al ondervoed is of een risico daarop loopt. Ter vergelijking: recent Nederlands onderzoek toont dat 33 procent van de klinisch opgenomen oncologische patiënten ondervoed is. Toch ontvangt slechts 16 procent van de Belgische ondervoede patiënten een voedingsplan. De Waele: ‘Na 6 weken consultatie en behandeling, en zelfs na 4 maanden behandeling, krijgt nog steeds meer dan helft van de mensen minder dan de helft van de voeding binnen dan ze nodig hebben.’  

Gerichte aanpak blijft uit

Volgens De Waele sluiten de Belgische cijfers aan bij internationale studies, ook bij andere patiëntengroepen zoals dialyse- en kritisch zieke patiënten. Toch wordt ondervoeding volgens haar nog veel te weinig vastgesteld en behandeld. Ondervoeding heeft een grote impact op de behandeling en het herstel van patiënten met kanker. Het leidt onder meer tot spierafbraak en een verzwakt immuunsysteem, waardoor behandelingen minder goed aanslaan en ziekenhuisopnames langer duren.  

Samen tegen ondervoeding

De Waele onderstreept dat samenwerking van artsen met diëtisten cruciaal is bij het behandelen van (het risico op) ondervoeding. Ze ziet dat er vaak sprake is van onvoldoende kennis over ondervoeding bij gespecialiseerde artsen en een tekort aan diëtisten en gespecialiseerde zorgverleners in het ziekenhuis. Uit het onderzoek blijkt dat in grote Belgische centra maximaal 4 diëtisten aanwezig zijn, wat ontoereikend is. Ook de kosten vormen een drempel: in België vergoedt de zorgverzekeraar diëtistische zorg niet. 

Structurele aanpak noodzakelijk

Investeren in voeding is zowel medisch als economisch nodig, concluderen de onderzoekers. De Waele: ‘Als je goed gevoed in je operatie voor darmkanker gaat, heb je maar 4 procent kans om te sterven. Ben je ondervoed, is dat 23 procent. Bovendien zou elke euro die in een goed voedingsbeleid wordt geïnvesteerd, meer dan 2 euro opleveren door onder meer kortere ziekenhuisverblijven en minder medicatiegebruik.’ De Waele pleit daarom voor een doordachte, structurele aanpak in Belgische ziekenhuizen. 

Bron: VRT 

Gepubliceerd op 18 december 2025

Door Sophie Luderer

Reageer op dit artikel

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.