Achtergrond beïnvloedt eetpatroon en gewicht

Mensen met een lagere sociaaleconomische achtergrond en een niet-Nederlandse afkomst hebben vaker overgewicht en leven gemiddeld korter. Viyan Rashid, diëtist en docent-onderzoeker aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA), onderzocht welke voedingspatronen hier vanaf de jeugd aan ten grondslag liggen. Ze promoveerde 21 januari aan de Vrije Universiteit Amsterdam. 

Invloed van moeder en omgeving

Tijdens de kindertijd wordt de basis gelegd voor de gezondheid op latere leeftijd. Het lichaamsgewicht is hierbij een belangrijke factor. ‘In Amsterdam heeft 1 op de 5 kinderen overgewicht of obesitas. Dit aantal is ongelijk verdeeld over verschillende bevolkingsgroepen. De jeugd is dus dé periode waarin je een verschil kunt maken en toekomstige gezondheidsverschillen kunt verkleinen’, stelt Viyan in haar proefschrift Diatery patterns in children. Het onderzoek laat zien dat vooral het opleidingsniveau van de moeder bepalend is voor het voedingspatroon van kinderen. Daarnaast spelen de financiële situatie en de voedselomgeving een rol. ‘Wanneer er veel snackbars in de buurt zijn en veel fastfoodreclames zichtbaar zijn, wordt het makkelijker om ongezond te eten’, aldus Viyan. 

Gewichtstoename bij gezond voedingsadvies

Een opvallende uitkomst van haar onderzoek was dat 2 voedingspatronen die vooral uit gezonde producten bestaan (zoals water, thee, groenten, fruit, noten, peulvruchten en vis, of magere vlees- en zuivelproducten, fruit, vruchtensap, water en thee) toch samenhingen met een hogere vetmassa en een hoger gewicht. Dit gold ongeacht de etnische achtergrond of sociaaleconomische status van de ouders. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat ouders van deze kinderen vroegtijdig advies kregen over het overgewicht van hun kind, bijvoorbeeld op een consultatiebureau. Ze probeerden waarschijnlijk het voedingspatroon gezonder te maken, maar daarnaast werd er vermoedelijk nog steeds te veel gesnackt of frisdrank gedronken. 

Minder overgewicht bij volvet eetpatroon

Daarnaast keek Viyan naar het effect van een voedingspatroon met voornamelijk volvette producten. Dit patroon ging juist samen met een lagere gewichtstoename, met name bij kinderen met een Nederlandse afkomst en een goede sociaaleconomische status. Hoe dit precies komt, is nog niet helemaal duidelijk en vraagt volgens de promovendus om verder onderzoek. 

Onderzoek naar voedingspatronen

Voor haar onderzoek analyseerde Viyan het voedingspatroon van 2.800 Amsterdamse kinderen van 5 jaar. Ze analyseerde ook hun gewicht, vet- en vetvrije massa op 5- en 12-jarige leeftijd. Ook het gewicht op 10-jarige leeftijd werd meegenomen. Ze koppelde deze gegevens aan etnische achtergrond en sociaaleconomische positie van de ouders, zoals opleidingsniveau, wijkstatus en huishoudinkomen. Met deze informatie kon Viyan uitspraken doen over de invloed van het voedingspatroon op de langere termijn. 

ABCD-studie

Het promotieonderzoek van Viyan maakt deel uit van de Amsterdam-Born Children and their Development (ABCD)-studie. Dit is een grootschalig en langlopend onderzoek van het Amsterdam UMC naar de gezondheid van 8.266 kinderen die in 2003-2004 in Amsterdam geboren werden. De ABCD-studie onderzoekt welke factoren tijdens de vroege zwangerschap of in de eerste levensjaren van invloed zijn op de later ervaren gezondheid van deze kinderen. Viyan richtte zich in haar promotieonderzoek op het gewicht van Amsterdamse kinderen. 

Bron: Hogeschool van Amsterdam