Nieuws

 

< vorig nieuwsitem
01 juni 2015

Leve het vet!

Door: Karine Hoenderdos

Arts en Voeding

Het vierde congres Arts en Voeding vond plaats op 29 mei in het LUMC in Leiden, met ruim 300 (huis)artsen en andere belangstellenden. Het hoofdonderwerp was “Hart- en vaatziekten” en de aftrap van het congres werd verzorgd door cardioloog Leonard Hofstra. Toen in 2004 de Interheartstudy werd gepubliceerd, bleek dat 90% van de kans op hart- en vaatziekten wordt bepaald door leefstijl. Voor Hofstra was dit reden om zijn werk te veranderen. Hij was bezig met moleculair onderzoek, maar besefte dat hij veel meer kon bereiken als hij zich ging richten op leefstijl. Hofstra benadrukte dat het proces van aderverkalking al op de leeftijd van 20 kan beginnen. Vaak treden de eerste klachten op rond de leeftijd van 50-60 jaar. En wat kunnen we doen om op populatieniveau de leefstijl te verbeteren? Hofstra ziet veel in technologie, bijvoorbeeld om adviezen “personalised” te maken en middelen om het eigen lijf te meten en te volgen. Ook vindt hij dat de overheid en het bedrijfsleven zich moeten richten op het beïnvloeden van gezond gedrag van consumenten.

Een steengoede lezing hield de Amerikaanse arts Dariush Mozaffarian. Hij stelde: ‘Voeding is de meest bepalende risicofactor voor welvaartziekten, nog sterker dan roken. Overheden zouden daarom aan voeding topprioriteit moeten geven.’ Hij maakte in zijn verhaal duidelijk dat het vermeende gevaar van verzadigde vetten niet terecht is. Daarvoor haalde hij uitgebreid de studie van Mensink en Katan (al uit 2003!) aan. Verzadigde vetten verhogen inderdaad het LDL-cholesterol, maar ze verhogen ook het HDL en verlagen de triglyceriden. Het netto-effect is daardoor neutraal. Let wel: Mozaffarian zei niet dat verzadigde vetten gezonder zijn dan onverzadigde vetten. Hij benadrukte het cholesterolverhogende effect van koolhydraten in de voeding. En was positief over zuivel: met name volvette yoghurt en kaas blijken een beschermend effect te hebben op het ontstaan van diabetes type 2. Wat moeten voedingsvoorlichters volgens Mozaffarian dus vertellen? Eet meer onverzadigde vetten en beperk de toegevoegde suikers en geraffineerd zetmeel. Enthousiast was Mozaffarian over de nieuwe Amerikaanse conceptvoedingsrichtlijnen van het Dietary Guidelines Advisory Commitee, met aandacht voor het gehele voedingspatroon, een focus op goede aspecten in de voeding en aandacht voor de omgeving en lichaamsbeweging.

Prof.dr. Angela Maas liet in haar voordracht duidelijk zien dat vrouwen er bekaaid vanaf komen in de gezondheidszorg als het gaat om hart- en vaatziekten. Voor vrouwen is dit doodsoorzaak nummer 1, maar een hartaanval wordt nog steeds als een “mannenziekte” gezien. En dat terwijl het risico op hart- en vaatziekten sterk toeneemt bij vrouwen na de overgang. Het cholesterolgehalte stijgt dan flink. Klachten als pijn op de borst of ademnood en zelfs hoge bloedruk worden weggewimpeld als stress en niet goed behandeld.

Prof.dr. Renger Witkamp ging in op het principe van de chronische ontsteking. Is het een hype of zijn we echt een ‘inflammation nation’ aan het worden? Volgens Witkamp is de onderbouwing voor de hypothese nog niet rond, maar komt er wel steeds meer bewijs dat ontsteking de sleutel vormt voor veel ziekten. De oplossing? Veel bewegen, genoeg slaap en anti-inflammatoire voeding zorgen ervoor dat de ontstekingen worden geremd. Witkamp noemde als voorbeeld regelmatig vasten, een laag calorisch dieet en/of een voeding met veel groenten, fruit, noten, vette vis en olijfolie.

‘Biology loads the gun, environment pulls the trigger’. Dat zei prof.dr. Jaap Seidell in zijn lezing. Er wordt maar weinig onderzoek gedaan naar de maatschappelijke factoren van gezondheidsgedrag. Hij benadrukte het grote – en ook onderschatte - effect van (chronische) stress op het ontstaan van obesitas en andere welvaartsziekten. Factoren als geldgebrek, een slechte woonomgeving, geestdodend werk of juist geen werk leiden tot ongezond eten. ‘Vooral suikerverslaving komt veel voor bij mensen met stress’, zegt Seidell, ‘hoe hard het Kenniscentrum Suiker & Voeding ook roept dat suikerverslaving niet bestaat.‘ De oplossing zit ‘m in het aanpassen van de omgeving. Artsen kunnen daarin een voortrekkersrol nemen, net als de Amsterdamse arts Sarphati deed in de 19e eeuw. Deze hygiënist verbeterde de woonomgeving en fabriceerde zelfs gezond en goedkoop brood.

En ja, daar was gelukkig ook een lezing van een diëtist, en wel van de onvolprezen Connie Hoek. Zij liet in haar lezing zien dat vet onmisbaar is in een gezonde voeding en dat vet vooral ook een belangrijke smaakmaker is. ‘Ik voel in mijn praktijk sterk mijn verantwoordelijkheid voor goede adviezen’, zegt Hoek. ‘Ik durf niet te beweren dat linolzuur en halvarine gezond is, als daar in de wetenschap geen consensus over bestaat. Liever benadruk ik het belang van groenten en fruit, omdat daarvan bewezen is dat het veel meer effect heeft op de gezondheid.’

Lees ook het interview met spreker drs. Tamara de Weijer: ‘Voeding zou veel belangrijker moeten zijn in de huisartspraktijk


Geen reacties

Voeg reactie toe (alleen diëtisten en gezondheidsprofessionals)

*

* - verplicht veld

*
*
*
*
 
 
 
 
 
 

NieuwsvoorDietisen.nl maakt gebruik van cookies. Meer informatie Sluiten