Nieuws

 

< vorig nieuwsitem
28 november 2016

De centrale rol van de diëtist bij de behandeling van type 2 diabetes

Door: Karine

Diabetes Mellitus type 2

Heeft de diëtist een centrale rol bij de behandeling van type 2 diabetes? Dat is de openingsvraag van de dagvoorzitter bij de opening van het NZO-symposium “De centrale rol van de diëtist bij de behandeling van type 2 diabetes”. In de zaal gaan slechts een paar handen omhoog. De diëtist heeft die rol dus nog niet…

Voeding als therapie

Maar de diëtist zou die centrale rol wel moeten vervullen, vindt Hanno Pijl, internist en diabetoloog bij het LUMC. ‘De meerderheid van de patiënten met diabetes mellitus type 2 kunnen hun ziekte omkeren door anders eten en een gezondere leefstijl.’ Hanno bekijkt de toename van diabetes type 2 vanuit een evolutionair oogpunt. Onze hersenen zijn in verhouding groot en hebben veel glucose nodig. Vanuit de evolutie zijn we daarom relatief insulineresistent geworden, om zo glucose snel door de hersenen te kunnen laten opnemen. In de oertijd aten we weinig koolhydraten en was dat daardoor een evolutionair voordeel. Maar in de huidige tijd, waarin we veel suikers eten, hebben we eerder last van te hoge bloedsuikers. Verder is er het vetweefsel, dat endocrien behoorlijk actief is. Bij veel vetopslag worden er hormonen aangemaakt die de insulineresistentie bevorderen.

Meer vetten

‘Onze voeding bevat teveel koolhydraten en te weinig vetten’, zegt Pijl. ‘Wie vetten eet, krijgt geen stijging van het glucosegehalte en insuline. Het is echt de misperceptie van de afgelopen tijd dat je van vet eten dik wordt.’ Pijl beveelt zijn patiënten in het LUMC een voeding aan met een beperkte hoeveelheid koolhydraten, geen snelle suikers, groenten en een ruime hoeveelheid vet in de vorm van noten, vette vis en olijfolie. Ook volle zuivel hoort in zijn adviezen, met name de gefermenteerde zuivel zoals yoghurt en kwark. ‘Er is steeds meer bewijs dat we niet bang hoeven te zijn voor verzadigd vet’, zegt Pijl. ‘Wat wél blijft staan is dat MOV-vetten de beste keuze zijn.’

Lage SES

Henk Bilo, internist in Zwolle, hield een prikkelend betoog over de behandeling van diabetes type 2 door de diëtist. Hij benadrukte dat diabetes type 2 veel meer voorkomt bij mensen met een laag opleidingsniveau en een lage SES en dat de diëtist de advisering daarop moet aanpassen. Zorg dat de adviezen passen bij de cultuur, opleiding en budget en neem patiënten mee naar een goedkope supermarkt voor praktische adviezen.

Aardappelprotest

Elise Kuipers, diëtist en betrokken bij de Nederlandse Diabetes Federatie en DNO, presenteerde de FAQ’s die onlangs is verschenen over de laatste voedingsrichtlijn bij diabetes. Deze FAQ’s zijn een aanscherping en actualisatie van de richtlijn, met onderwerpen als de hoeveelheid koolhydraten, volle zuivel en koffie. Opmerkelijk is het advies om niet dagelijks aardappelen te eten vanwege de hoge glykemische index van aardappelen. In de zaal was er veel discussie over, vanwege de plek van aardappelen in het voedingspatroon, het feit dat aardappelen nooit ‘los’ gegeten worden en de portiegrootte van aardappelen versus pasta of rijst. Wie weet wat er in de volgende versie van de voedingsrichtlijn staat…

Te weinig mensen naar de diëtist

Marcel Temminghoff van GfK presenteerde de resultaten van een studie onder 578 patienten met diabetes type 2. Opmerkelijk is dat 87% van de patiënten zegt dat ze een voedingsadvies hebben gekregen, maar slechts de helft daarvan kreeg dat van de diëtist. Slechts 34% van hen zegt een dieet te volgen. Volgens diëtisten in de zaal worden veel patiënten met diabetes type 2 door de huisarts niet verwezen naar de diëtist. De praktijkondersteuner neemt deze taak op zich, ook al is dit niet conform de afspraken in de ketenzorg. In de zaal zijn de ervaringen zeer wisselend. Van huisartsen die álle patiënten standaard doorsturen, tot huisartsen die hooguit 1 uur dieetadvisering inplannen voor een diabeet die insuline moet gaan gebruiken. Het zou mooi zijn als diëtisten een minder vrijblijvende plek hebben in de ketenzorg voor mensen met diabetes type 2. Dan kunnen ze inderdaad die centrale rol in de behandeling oppakken en waarmaken.


Harriet Verkoelen, dietist en+DVK, 29 november 2016:
@Konnie, inderdaad geef ik heel veel bijscholingen meestal in combi met POH/DVK. Maar daarna komen vaak nog erg veel vragen omdat het best afwijkt van wat we geleerd hebben en er valkuilen kunnen zijn. Dus het is ook ervaring en misschien wat durf.
In dit artikel ging het om de diëtist als centrale rol in de behandeling en stel ik dat als het mij lukt om 80% type 2 insulinevrij te krijgen, dit anderen ook moet lukken. Wat zijn jullie resultaten? Samenwerking met POH/DVK? Medicatie terugdringen of zelfs voorkomen met de juiste voeding dat mag naar mening nog meer worden opgepakt. Al zijn er inderdaad al mooie voorbeelden van.
Konnie Crielaard, Diëtist, 29 november 2016:
Reactie op Henriëtte:
Als zelfstandig werkende diëtist heb ik mij al jaren geledenal op dit gebied bijgeschoold en pas ik het koolhydraatarme dieet vaak toe.Ik ben inderdaad blij dat het nu ook een officiële behandelwijze is. De Post HBO diabetes besteedt hier ook volop aandacht aan. Blijft wel dat het dieet niet voor alle patiënten geschikt of te volgen is. Mensen met lage SES lukt het soms niet of ze kiezen er niet voor. Een goede stap is dan de snelle KH zo veel mogelijk beperken, daar bereik je al veel mee. Wees positief over je vak en vakgenoten, de meesten zijn heel slim en scholen zich goed bij.
Harriet Verkoelen, dietist en+DVK, 29 november 2016:
Bij diabetes telt de Schijf van Vijf niet, wel een voeding met minder koolhydraten. Dat is het officiële NDFvoedingsadvies sinds feb 2015. Maar zelfs op de opleidingen wordt het niet geleerd hoe een KHarme voeding werkt. Gemiste kans. De werkzame diëtisten hebben het ook nooit geleerd maar moeten zich er in bijscholen, in hoog tempo liefst om de epidemie te stoppen. Insulineresistent is koolhydraatintolerant. In mijn praktijk wordt 75-80% van de type2 met insuline weer insulinevrij. Zo belangrijk is juiste voeding en daarom moeten we het oppakken. Ik kan je helpen deze resultaten ook te halen, neem gewoon contact op. Ook als je (nog) twijfelt.

Voeg reactie toe (alleen diëtisten en gezondheidsprofessionals)

*

* - verplicht veld

*
*
*
*
 
 
 
 
 
 

NieuwsvoorDietisen.nl maakt gebruik van cookies. Meer informatie Sluiten