Nieuws

 

< vorig nieuwsitem
02 april 2013

`We begrijpen nu hoe de mens zichzelf maakt uit voeding’

Door: Angela

Prof. Hans V. Westerhoff

Prof. Hans V. Westerhoff

Het menselijk genoom is in het jaar 2000 ontrafeld en op basis hiervan is onlangs een nieuwe stap gezet. Een internationale groep wetenschappers heeft de volledige stofwisseling van de mens in kaart gebracht. Systeembioloog prof. Hans Westerhoff (van de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de University of Manchester) werkte mee aan deze biochemische kaart, die gepubliceerd is in Nature Biotechnology.

Hoe ziet zo’n biochemische kaart eruit?

‘Het is een computersysteem waarin staat hoe het menselijk lichaam voedingsstoffen omzet in stoffen die het lichaam nodig heeft. Van elk van deze metabolieten staat vermeld uit welke naburige stoffen het is gemaakt en welke enzymen daarbij nodig zijn. Deze informatie aangeschakeld, vormt de metabole kaart.  In totaal staan er ruim 5000 metabolieten op en bijna 7500 enzymreacties. Zo’n 95% van de stofwisseling van het menselijk lichaam is hiermee in kaart gebracht.’

Was de stofwisseling van de mens dan nog niet helemaal bekend?

‘Bepaalde delen van de stofwisseling waren in de afgelopen 50 jaar ontrafeld, maar het totaaloverzicht ontbrak. Dat we nu een vrijwel volledig overzicht hebben, komt doordat het tegenwoordig mogelijk is om het DNA in kaart te brengen. Dit erfelijk materiaal bevat alle informatie waarmee het lichaam eiwitten kan maken. We hebben van alle eiwitten uitgezocht of het enzymen zijn en zo ja, welke stoffen ze omzetten. Op die manier hebben we de menselijke stofwisseling in essentie volledig in kaart kunnen brengen. Dat is echt een omwenteling. We begrijpen nu hoe de mens zichzelf maakt uit voedingsstoffen.’

Waar kan de biochemische kaart voor gebruikt worden?

‘Bijvoorbeeld voor het opsporen van stofwisselingsziekten en het voorspellen van de gevolgen ervan. Bij bekende erfelijke stofwisselingsziekten bleek de biochemische kaart in staat om 75% van de gevolgen te voorspellen. Nu, kunnen we ook subtiele verstoringen van de stofwisseling opsporen. Die werden tot nu toe niet herkend als ziekte, maar kunnen wel gepaard gaan met gezondheidsklachten. In principe kunnen we van ieder mens de enzymen die niet goed werken nu in kaart brengen en daarmee wat de eventuele gevolgen daarvan zijn voor zijn mogelijkheid om zijn belangrijke stoffen te maken. Vervolgens zou dat vertaald kunnen worden in een persoonlijk voedingsadvies, waarmee die gevolgen beperkt worden.’

Dat is nog verre toekomstmuziek?

‘Het hoeft geen jaren meer te duren. Technologisch is het al mogelijk om je DNA te laten bepalen met een bloedmonster en nu kunnen we dat vertalen in een persoonlijke biochemische kaart. De vertaling in een voedingsadvies is dan de vervolgstap. Op http://metabolicmap.org  proberen we de ontwikkelingen weer te geven.’

U loopt wel heel hard van stapel. Heeft de biochemische routekaart geen beperkingen?

‘Jazeker. Stel je de metabolieten voor als steden en de enzymreacties als wegen tussen die steden. Dan hebben we nu het wegennet in kaart gebracht. Wat we nog niet weten is hoe druk het is op die wegen en of bijvoorbeeld de stoplichten wel op groen staan. Er blijven dus nog altijd onzekerheden. Maar als de wegen van voeding naar belangrijke stof eenvoudigweg niet bestaan in een individu, dan helpen die stoplichten ook niet. Sinds kort kunnen we voorspellen dat er dan iets mis zal gaan.’


Geen reacties

Voeg reactie toe (alleen diëtisten en gezondheidsprofessionals)

*

* - verplicht veld

*
*
*
*
 
 
 
 
 
 

NieuwsvoorDietisen.nl maakt gebruik van cookies. Meer informatie Sluiten