Column

 

< vorige column
06 december 2010

DiOGenes versus Voedingscentrum


Karine Hoenderdos

Het eindrapport van de DiOGenes studie is verschenen. Aan het bijbehorende persbericht gaf de Universiteit Maastricht de prikkelende kop: “Officiële voedingsrichtlijnen bestrijden overgewicht onvoldoende”. De onderzoekers hebben in hun studie aangetoond dat een voeding met veel eiwitten en een lage glykemische index het beste werkt voor behoud van het gewicht na gewichtsverlies.

Voldoen de officiële richtlijnen inderdaad niet? In ons land zijn die afkomstig van de Gezondheidsraad, met daarna een “vertaling” door het Voedingscentrum. De huidige richtlijnen leggen veel nadruk op het beperken van vet en het verhogen van het koolhydraataandeel in de voeding (veel brood en aardappelen). Aan de glykemische index wordt niet bijzonder veel aandacht besteed, en evenmin aan eiwit. Het Voedingscentrum plaatste op 26 november een eerste DiOGenes-reactie op haar website, met als strekking: “Interessant, misschien moeten we de richtlijnen inderdaad aanpassen, we gaan het bekijken.”

Maar het Voedingscentrum is natuurlijk ook maar een mens, en mensen kunnen van mening veranderen. In een tweede reactie van 2 december zegt het Voedingscentrum dan ook dat de studie vooralsnog geen reden is om het beleid te veranderen en dat de onderzoekers van de DiOGenes studie het bij het verkeerde eind hebben. Volgens het Voedingscentrum lieten de verschillende diëten te weinig overtuigende verschillen zien en voldoen de richtlijnen van het Voedingscentrum dus prima. Frappant is dat de eerste reactie van het Voedingscentrum niet meer zichtbaar is op de website (wie nieuwsgierig is: ik heb hem nog wel opgeslagen). Waarom wordt die weggemoffeld?

In de DiOGenes studie volgden de deelnemers eerst een streng energiebeperkt dieet met maaltijdvervangers. Daarna werden de deelnemers ingedeeld in 5 verschillende dieetgroepen, waaronder hoog-eiwit/lage-GI groep en ook een groep die at volgens de adviezen van het Voedingscentrum. De hoog-eiwit/lage-GI groep had de minste uitval en ook iets betere resultaten dan de andere groepen. Met dit dieet hielden de deelnemers 1 kilo meer af van hun gewichtsverlies. Het Voedingscentrum vindt dit verwaarloosbaar, de DiOGenes-onderzoekers oordelen anders. Wat is wijsheid? En is het lagere uitvalpercentage niet óók een belangrijke factor?

Ik ga de discussie aan op Twitter. In een reactie stelt een medewerker van het Voedingscentrum dat het succes van deze studie ‘m vooral zit in de intensieve begeleiding van de proefpersonen. Hij vindt de verschillen in resultaat tussen de verschillende diëten ook te klein. Het maakt dus niet uit wát je eet, als je maar goed begeleid wordt tijdens het afvallen?

Natuurlijk is daar wat voor te zeggen, begeleiding kan zeer zinvol zijn.> Maar zelf vind ik deze DiOGenes-studie één van de vele bewijzen dat er meer aandacht moet komen voor eiwit en de GI in een gezonde voeding. Ik vind dat de Gezondheidsraad binnenkort weer eens de richtlijnen voor de macronutriënten onder de loep moet nemen. En dan volgt er vast een derde reactie van het Voedingscentrum.


karine, 02 januari 2011:
@Leonie: het is niet de bedoeling het Voedingscentrum onderuit te halen. Maar wat ik vreemd vind, is dat ze hun eerste reactie op het Diogenesonderzoek van de website hebben gehaald. Die eerste reactie was veel 'opener', de tweede reactie was veel defensiever. Ik vind dat jammer, vooral het verwijderen van de eerste reactie.
Verder ben ik het natuurlijk met je eens dat communicatie over voeding lastig is en dat veel mensen er maar weinig over weten. :)
Leonie, 30 december 2010:
Ik vind het niet helemaal terecht om het voedingscentrum zo onderuit te halen. Ik krijg over het algemeen de indruk dat mensen geen flauw benul hebben van wat nou wel en niet gezond is en dat een stukje eenvoudig communiceren zeer gewenst is! Hoe meer factoren waar mensen op moeten letten erbij komen, hoe ingewikkelder en demotiverender het voor iedereen wordt!
Eetschrijver, 07 december 2010:
Het blijft een bizarre gang van zaken. Natuurlijk mag iedereen zijn mening bijstellen. Maar het is online toch not done om de bewijzen van je voortschrijdend inzicht te verdonkeremanen.

Het Voedingscentrum heeft natuurlijk sowieso een probleem. Het kiest ervoor eenvoudig te communiceren, en dat is bijna synoniem met kort door de bocht. Met zo'n manier van communiceren word je een olitanker die niet in staat is tot kleinere koerswijzigingen zoals het onderkennen van rol van eiwit en de GI als element van betekenis naast de rol van vet, die door het Voedingscentrum altijd dik en vaak ook ongenuanceerd is aangezet. Het valt te verwachten dat het VC zich met die keuze voor simplificering in zijn voorlichting nog wel eens vaker in de voet zal schieten. Het zou, mede om die reden, mijn keuze niet zijn.
Karine, 07 december 2010:
Overigens is de eerste reactie van het Voedingscentrum in het geheugen van Google nog wel te vinden: http://bit.ly/eJeLoL
Liesbeth, 07 december 2010:
Het Voedingscentrum suggereert in het tweede stukje ineens dat ze de Gezondheidsraad volgen. Maar dat is voor een deel van de micronutrutienten helemaal niet zo. Zie http://bit.ly/eUuvEY, pagina 36. De aanbevelingen zijn van deze nutrienten te laag. Raar om dan iets anders te schrijven.

Voeg reactie toe

*

* - verplicht veld

*
*
*