Column

 

< vorige column
18 januari 2016
Door: Karine

De diëtist zegt dat chips gezond is


Karine Hoenderdos

Het jaar 2016 begint goed, met de verheugende constatering dat chips ineens een ”gezond tussendoortje” is. Tenminste, dat geldt voor de nieuwe chips van supermarktketen Jumbo. De receptuur is zó uitgekookt ontwikkeld, dat de chips het keurmerk van Het Vinkje mag dragen.

Ik vond het Vinkje eerlijk gezegd altijd al vrij lachwekkend en behoorlijk ongeloofwaardig. Maar nu zakt de Stichting, bemand door goed betaalde communicatiespecialisten van Schuttelaar en partners, als een Titanic door het gladde ijs. Als chips nu óók al een vinkje mag, is dat volgens mij een extra reden om beVinkte producten voortaan te mijden als de pest.

Er is daarbij echter één probleem. Niet alleen het Voedingscentrum, maar ook onze beroepsvereniging is fan van het Vinkje. Zo sterk zelfs, dat de Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD) in samenwerking met Het Vinkje supermarktrondleidingen heeft georganiseerd. Natuurlijk zegt de NVD daarbij niet met zoveel woorden dat diëtisten de producten met het Vinkje moeten aanprijzen. Maar de leden worden wel krachtig aangespoord om het Vinkje te gebruiken in hun voorlichting. Een citaat uit de briefing voor diëtisten in de supermarkt: “Het lezen van een etiket is tenslotte best moeilijk en kost tijd. Een hulpmiddel daarbij is of er een Vinkje op het product staat. Je kunt hierbij de groene en blauwe cirkel van het Vinkje gebruiken. Het is belangrijk dat mensen weten waar het Vinkje voor staat en wat het verschil is tussen de groene en blauwe cirkel van het Vinkje. Dat leg jij uit.”

Ja, diëtist, leg dat maar eens uit. Dat er chips is met een blauw Vinkje. En dat dit dus een ‘bewuste keuze’ is.

Ik stel voor dat de NVD snel mogelijk openlijk afstand doet van het Vinkje. Zodat de geloofwaardigheid van de diëtist niet met deze Titanic mee ten onder gaat.


Sonja Stoel, Amateur-voedingservaringsdeskundige, 10 februari 2016:
Als je geen knutselvoedsel uit de supermarkt eet, hoef je je ook niet druk te maken over het vinkje ;-)
Sigrid vd. Marel-Sluijter, Katwijk, 05 februari 2016:
Ik vind HET VINKJE al jaren van de zotte dat het uberhaupt bestaat om diverse redenen.
oa omdat het gaat om gezonde voedingsmiddelen en die krijgen geen vinkje. Wel producenten die voedignsmiddelen aandragen kunnen het Vinkje krijgen, dus dan klopt het nog steeds niet. Je moet nog steeds etiketten lezen, lost van het VINKJE. Een andere reden is dat volgens het VINKJE: Een snack met het Vinkje bevat minder dan 110 kilocalorieën en minder of weinig verzadigd vet, suiker en zout. Maar wat is een snack? Als we naar deze slurfjes kijken dan is 1 zakje 65 gram die iedereen best alleen op eet. Maar dan krijg je toch bijna 300 kcal binnen. Hoe kan deze uberhaupt dan een stempel van het VINKJE krijgen dat je hiermee 'verantwoorder' kan snacken. Criteria kloppen iig niet. Ik denk juist dat je als dietist onafhankelijk moet zijn en juist alle mensen moet vertellen hoe ze etiketten moeten interpreteren. Daar is het VINKJE niet bij nodig. Weg met het VINKJE, weg met alle producten waar ze suiker/vet/zout verminderen en andere stoffen toevoegen. Weg met Becel waar omega 6 wordt toegevoegd terwijl we daar al genoeg van binnen krijgen. Weg met die stempel. Sta op en wees onafhankelijk en geef dat door aan je clienten. Geen VINKJES advies maar PUUR GEZOND advies. Geen verbintenis aan wat dan ook. Straks denken mensen nog dat dit goede groentenvervangers zijn! Ik ben t eens met t stuk van Foodlog: chips kan je niet gezonder maken, wel minder ongezond. We krijgen vaak de vraag: welke koek is gezonder? En nu gaan we de vraag krijgen: welke chips is gezonder? Klopt het dat de slurfjeschips gezond is? Nee natuurlijk niet! Chips en koek uit de supermarkt zijn nooit gezond! Mensen weten niet meer wat ze moeten eten, dat is het gevaar van alle producenten die onze supermarkten vol stoppen. Laat mensen zelf koken, bakken en met nieuwe groentes en fruit kennis maken. En leer ze zelf gezondere koekjes maken. Dus laat AUB het VINKJE in de prullenbak verdwijnen. Want idd het blauwe VINKJE zegt dat het minder fout is dan de rest, dus eigenlijk kunnen we t omdraaien: alles met het blauwe VINKJE vermijden! Trouwens nu ik toch bezig ben: we mogen eigenlijk geen wijn meer, een beetje volkoren brood per dag, maximaal 30 gram nootjes per dag, maar wel producten met het VINKJE. Nou ik hou op, want ik erger me BLAUW ;-)
karine hoenderdos, redacteur Nieuws+voor+dietisten, 26 januari 2016:
Inmiddels is er op Foodlog een mooie discussie op gang gekomen over oa de wetenschappelijke onderbouwing van Het Vinkje. Met onder andere Albert Heijn en de directeur van Het Vinkje, die meepraten. Lees: http://www.foodlog.nl/artikel//vinkje-is-onwettelijk-en-onwetenschappelijk/allcomments/#comment-174151
Margje Vlasveld, dietist, 25 januari 2016:
Ook ik heb een rondleiding gegeven in een supermarkt ook al heb ik problemen met "het vinkje" omdat ik het windowdressing vind van de grote merken en het betreur dat de NVD onze beroepsgroep daaraan verbindt.
In de supermarkt heb ik de mensen laten zien waar de biologische en de streekproducten staan en over natuurlijke voeding gesproken en het gebruik van kruiden in de keuken. Dat was best leuk. Een keer had ik een gesprek met een man die had gezien dat een tomatensaus zonder vinkje een betere samenstelling had (minder zout) dan een met een vinkje. Er ontstond een opstootje in de winkel en wij konden met z'n allen concluderen dat je beter niet op die vinkjes afgaat, omdat je beste keus daardoor kan missen.
Wat kijk ik uit naar de dag dat de NVD eindelijk ophoud zich als beroepsvereniging te verbinden aan bepaalde merken, wat dat doet de NVD indirect via dit gemankeerde vinkje.
Het vinkje is een uithangbordje waarmee Unilever c.s. hun maatschappelijke verantwoordelijkheid voor betere voeding heel goedkoop afkopen.
Marie-Jose Torenvliet, dietist, 21 januari 2016:
Wat ik persoonlijk van het Vinkje vindt? En of ik mijn naam er aan verbindt? Nooit gebruik ik het Vinkje...het schiet zijn doel voorbij mijns inziens. Het is complexer dan een product in een hokje stoppen. Aan de rondleiding in de supermarkt heb ik uiteraard wel meegedaan; dat is een kans. Maar ik benadruk liever wat mensen wel kunnen kiezen, als alternatief. En ik ik meen het uit de grond van mijn hart: voor chips is er OOK ruimte, als dat een vrije en welbewuste keus is (de portiegrootte van de zak is sterk bepalend in de totale consumptie, dus in hoeverre is dat een keus)....maar ik snap dat de zakgrootte niet mee wordt gerekend in de beoordeling.
Ik wil mijn cliënt wijs maken...niet 'dom' volgend...of het nu gaat om een Vinkje of mijn advies. Sta achter je keus en weet waarom je hem maakt.
En ja, Karine, ik ging er vanuit dat je aan etiketvergelijk had gedaan, maar ik weet zeker dat er collega's zijn/waren die dat niet hadden gedaan. En op deze diëtisten draait het Voedingscentrum/Vinkje/de Schijf van vijf...
Lorissa Jonker, beleidsmedewerker communicatie bij de NVD, 21 januari 2016:
Iedereen weet hoe moeilijk het is om gezonder te kiezen als het om eten gaat. De informatie op het etiket helpt de consument bij het maken van een bewuste keuze: de ingrediëntendeclaratie, de voedingswaardedeclaratie en eventueel het Vinkje geven veel informatie. Het vraagt wel wat studie om met al die informatie de betere keuze te maken. Het Vinkje geeft niet aan wat gezond is, maar wat binnen een productgroep gezónder is. Het is daarmee een hulpmiddel voor consumenten en stimuleert hen kritisch naar producten te kijken.
De diëtist kan de consument helpen bij het begrijpen van het etiket. Dat is de reden voor de NVD om samen met te werken met het Vinkje tijdens verschillende supermarktacties. De NVD heeft hiervoor samen met het Voedingscentrum een folder ontwikkeld waar het heel duidelijk in staat: http://issuu.com/voedingscentrum/docs/vc_folder_over_etiket_def_lr/1
We merken ook dat in dat verband veel diëtisten enthousiast zijn over de supermarkt-acties.
karine hoenderdos, redacteur Nieuws+voor+dietisten, 20 januari 2016:
Hoi Marie-Jose, ik heb het etiket gelezen en ook de discussie rondom deze nieuwe chips op Foodlog (lees vooral de bijdragen en terecht kritische vragen van Dennis Zeilstra: http://www.foodlog.nl/artikel/jumbo-introduceert-de-beste-foute-chips/
Vooral de portiegrootte van deze chips blijkt nogal discutabel (niet echt een eerlijke vergelijking). Verder zijn er (net zoals in knutselpindakaas) extra koolhydraten aan toegevoegd om de calorieën te verlagen. Van de regen in de drup denk ik dan.
Maar daar gaat het dus allemaal niet om in deze column! Ik hoef geen voedingskundige analyse van de chips, het gaat me om het Vinkje en het verbinden van de dietist aan het Vinkje. Wat vind je daarvan, Marie-Jose?

PS ik vind de discussie heel erg fijn, dank voor ieders reactie!
Marie-José Torenvliet-Schoop, dietist, 20 januari 2016:
Beste collega's, wie van jullie heeft het etiket gelezen? WIE heeft na het lezen van de column ook aan productvergelijking gedaan? Alvorens al dan niet je mening te vormen...zullen we de 'Vinkjesdiscussie' even terzijde laten? Nee, het is nu eenmaal niet zo simpel: de som der delen bepaalt uiteindelijk het effect cq. resultaat. Dus JA, ik vind dat een (deel van) zakje van deze "nieuwe chips" (ik at deze slurfen 35 jaar geleden al op Curacao waar ik opgroeide) prima past...zo af en toe.
Er zitten absoluut meerdere voordelen aan dit zakje: in de eerste oogopslag bij de paprikaversie géén smaakversterker (bij de wortelversie helaas wel), dus geen dooreetstimulans vanuit gistextract ofwel E621. Totale inname energie (inhoud zak is 65 gram) als ik mezelf dan tóch niet kan inhouden: 299 kcal versus een gemiddelde zak chips van 225 gram reguliere paprikachips: 1260 kcal. En ja, lieve collega's, dat overkomt onze cliënten zeer regelmatig.
De 10,9 gram vet en 43,7 gram Kh krijg ik wel verteerd....nogmaals, ik zal de zak delen met mijn 2 dochters. Eet ik een grote zak Lays Paprikachips in mijn eentje (nooit geprobeerd), dan werk ik 78,8 gram vet en 117 gram Kh weg...
U ziet, collega's...de nuance in deze discussie mis ik hierboven een beetje. En ja, Karine, terecht dat je die Vinkjes ter discussie stelt, want het een keus maken blijft een halve studie.
Margreet Damsma, praktijkhouder, 20 januari 2016:
Als een van de rondleiders kijk ik misschien iets genuanceerder tegen deze actie aan:uiteindelijk heeft een flink aantal diëtisten de mogelijkheid gekregen om consumenten wat meer voedingsbewust te maken (al of niet met behulp van het vinkje). De conclusie dat het lezen van een etiket best moeilijk is onderschrijven we allemaal.Mijn ervaring is dat de meeste mensen de uitleg erover dan ook zeer waarderen! Dat er op een krop sla geen en op fijngesneden en voorverpakte roerbakgroenten wel een vinkje staat valt alleen met een kritische noot te "verkopen". Het blauwe vinkje werkt erg verwarrend: niet alleen door de commerciële willekeur, mensen zien het onderscheid gewoon ook niet. Afschaffen dus of er een heel ander logo van maken.Conclusie:grijp je kans als de mogelijkheid wordt geboden - betaald - voedingsvoorlichting te geven, maar geef alleen advies waar je zelf achter staat.
karine hoenderdos, redacteur Nieuws+voor+dietisten, 19 januari 2016:
Ja Janet, dat is nu precies mijn punt. Die chips kan me gestolen worden, het gaat erom dat diëtisten ermee verbonden worden. Daarmee wordt onze geloofwaardigheid aangetast!

Voeg reactie toe (alleen diëtisten en gezondheidsprofessionals)

*

* - verplicht veld

*
*
*
*
 
 
 
 
 
 

NieuwsvoorDietisen.nl maakt gebruik van cookies. Meer informatie Sluiten