Aan het woord

 

< Vorig artikel
01 oktober 2014
Door: Angela

‘We kunnen niet meer om het FODMAP-dieet en glutensensitiviteit heen’


Prof.dr. Ben Witteman

Prof. dr. Ben Witteman is een boegbeeld van de Alliantie Voeding Gelderse Vallei. Hij werkt als MDL-arts in Ziekenhuis Gelderse Vallei en is als buitengewoon hoogleraar met de leerstoel “Voeding en darmgezondheid in transmurale zorg” verbonden aan Wageningen Universiteit. Hij heeft een passie voor de preventieve rol van voeding en geeft op 16 oktober 2014 een TEDx Talk in Ede

Waarover gaat uw TEDx Talk?

‘Over de rol van voeding en beweging in de weken voor een operatie. Fysiologisch gezien is een operatie te vergelijken met topsport, met name duursport: het is een stressvolle gebeurtenis met trauma voor het lichaam. Topsporters bereiden zich goed voor op een duurloop door veel te trainen en veel aandacht te geven aan het voedingspatroon. Als voorbereiding op een operatie doen patiënten vaak helemaal niets. Sterker nog, zodra ze worden opgenomen in het ziekenhuis trekken ze een pyjama aan en gaan ze in bed liggen. Ze spelen de rol van de patiënt. Terwijl bekend is dat bij een goede conditie en goede voedingstoestand het herstel sneller is, de opnameduur korter en de patiënt zich beter voelt. Het is allang bewezen, alleen doet bijna niemand er wat mee.’

Ziekenhuis Gelderse Vallei wel?

‘Het klaarstomen van patiënten voor een operatie is een speerpunt van ons ziekenhuis, dat we vanaf vorig jaar een het uitbouwen zijn. Patiënten met colonkanker bieden wij een programma aan met trainingen bij een fysiotherapeut en voedingsadviezen bij een diëtist. Met spieropbouw en extra eiwitten en calorieën proberen we de lean body mass van de patiënten te vergroten in de weken voor de operatie. We willen dit ook uitbreiden naar fragiele ouderen die een nieuwe heup nodig hebben. Bij dit soort operaties is veel winst te behalen.'

Wat zijn andere belangrijke ontwikkelingen in uw vakgebied?

‘Op dit moment is het FODMAP-dieet “hot”; een dieet met minder fermenteerbare koolhydraten. Mensen met het prikkelbare darmsyndroom hebben daar klinisch duidelijk baat bij. Inmiddels tonen 5 studies dat aan: we kunnen er niet meer omheen. Het is ook wel logisch; darmbacteriën produceren gassen bij het fermenteren van bepaalde koolhydraten en mensen met het prikkelbare darmsyndroom houden die gassen langer vast, wat klachten kan geven. Ook zeggen PDS-patiënten dat ze meer energie hebben door het dieet. Dat zou kunnen komen doordat de darmen beter werken.’

Werkt het FODMAP-dieet alleen bij prikkelbare darmsyndroom?

‘Er is pas 1 studie gedaan bij mensen met inflammatoire darmziekten als de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Daaruit is nog niet duidelijk te concluderen dat zij er baat bij hebben. Wel is het zo dat deze darmziekten vaak samengaan met het prikkelbare darmsyndroom. In de praktijk is het het proberen waard, maar wel onder diëtistenbegeleiding. Onlangs hebben we in de regio een nascholing over het FODMAP-dieet gegeven aan diëtisten. Die is goed ontvangen en willen we wellicht nog vaker herhalen. Diëtisten krijgen er vaak vragen over; FODMAP is een echte hype aan het worden. Zelfs gezonde mensen zeggen er baat bij te hebben, al vraag ik me af of dat niet alleen een cosmetisch effect is. Bij het FODMAP-dieet worden in de darmen minder gassen geproduceerd, wat een minder opgeblazen gevoel kan geven.’

Nu we het toch over hypes hebben: hoe kijkt u aan tegen glutensensitiviteit?

‘Misschien hangt het wel met elkaar samen. Glutenrijke producten zijn over het algemeen ook rijk aan fermenteerbare koolhydraten. Glutensensitiviteit is echter lastig aan te tonen. Er zijn geen laboratoriumtesten zoals bij coeliakie om dit duidelijk aan te tonen. Toch lijkt het erop dat 20% van de mensen met prikkelbare darmsyndroom minder buikklachten heeft als ze een glutenarm dieet gebruiken. Dat is een grote groep. Een dieet met minder gluten kan dus het proberen waard zijn.’

En dat betekent minder brood?

‘Of ander brood. Nederlands brood bevat relatief veel gluten, omdat wij houden van luchtig brood. In Duitsland zit er bijvoorbeeld veel minder gluten in brood. En speltbrood bevat weliswaar gluten, maar ook minder. In samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor de Bakkerij ontwikkelen we een brood met minder gluten, dat goed smaakt en een goede consistentie heeft. We willen gaan onderzoeken of patiënten met prikkelbare darmsyndroom daar baat bij hebben. Verder ben ik ook geïnteresseerd in een enzym om gluten af te breken. Dat is er al, maar bleek in het verleden niet sterk genoeg voor de behandeling van coeliakie. Niet alle gluten werden afgebroken. Maar wellicht is het wel voldoende bij glutensensitiviteit.’


Geen reacties

Voeg reactie toe (alleen diëtisten en gezondheidsprofessionals)

*

* - verplicht veld

*
*
*
*
 
 
 
 
 
 

NieuwsvoorDietisen.nl maakt gebruik van cookies. Meer informatie Sluiten