Aan het woord

 

< Vorig artikel
06 juni 2016
Door: Angela

‘Alleen 3 maaltijden per dag kunnen niet voorzien in de behoefte van ziekenhuispatiënten’


Barbara van der Meij

Barbara van der Meij is onderzoeksdiëtist en als projectleider bij de Stuurgroep Ondervoeding betrokken bij een inventarisatie van de voedingszorg in ziekenhuizen.

Hoe is het gesteld met de voedingszorg in ziekenhuizen?

‘Dat is heel divers. Grofweg de helft van de ziekenhuizen heeft een verouderd voedingsconcept waarbij patiënten een dag van tevoren moeten kiezen wat ze willen eten en waar 3 keer per dag een trolley met maaltijden uit een centrale keuken naar patiënten wordt gebracht. Slechts 10 à 15% van de ziekenhuizen is echt vernieuwend bezig. Die koken bijvoorbeeld flexibel vanuit satellietkeukens, waar ter plekke losse componenten van cateraars worden opgewarmd. Die losse componenten zijn tegenwoordig snel teruggekoeld en van goede kwaliteit. Het grote voordeel ten opzichte van een centrale keuken is dat zo’n flexibele keuken beter kan inspelen op de patiënt. Ze kunnen meer à la carte keuzes  bieden en een kortere besteltijd hanteren, wat ook helpt tegen voedselverspilling.’

Noem eens een paar vernieuwende ziekenhuizen?

‘Aan de inventarisatie hebben 80 van de 83 ziekenhuizen meegedaan. Het beste scoort Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede. Daar kunnen patiënten zo vaak ze willen en op ieder moment eten bestellen. Op nummer 2 staat Medisch Spectrum Twente in Enschede en op 3 IJsselland ziekenhuis in Capelle aan de IJssel.’

Wat zijn eenvoudige verbetertips?

‘Een aantrekkelijke menukaart. Het klinkt heel simpel, maar veel ziekenhuizen werken nog met geprinte lijsten zonder afbeeldingen. Sommige ziekenhuizen hebben helemaal geen menukaart en zetten op een bord wat er die dag gekookt wordt. Een mooie menukaart, met daarop ook een overzicht van de tussendoortjes is een stuk patiëntvriendelijker. Verder serveren veel ziekenhuizen tussendoortjes alleen aan ondervoede patiënten. Wij vinden dat die beschikbaar moeten zijn voor iedere patiënt. Met 3 maaltijden per dag kunnen patiënten niet voorzien in hun dagelijkse behoefte.’

Voldoet het eten in ziekenhuizen aan de Richtlijnen goede voeding?

‘Uit de inventarisatie blijkt dat een gezonde voeding niet overal genoeg aandacht krijgt: slechts in 46% van de ziekenhuizen wordt het belang van gezonde voeding ziekenhuisbreed gepromoot. Het is overigens wel de vraag of de voeding in ziekenhuizen altijd moet voldoen aan de Richtlijnen goede voeding. Wat is belangrijker voor patiënten: het eten van voldoende groenten of het halen van de eiwitbehoefte? Dat laatste heeft bij ondervoeding en ziekte een veel hogere prioriteit.’

Is de voedingszorg in ziekenhuizen de laatste jaren verbeterd?

‘Ja: vroeger werd de warme maaltijd vaak tussen de middag geserveerd; nu is dat bij 3 op de 4 ziekenhuizen naar het begin van de avond verplaatst. Verder maakt bijna 90% van de ziekenhuizen tegenwoordig gebruik van broodserveerwagens, waar de patiënt ter plekke kan kiezen wat er gegeten wordt. Ook heeft de helft van de ziekenhuizen een aangepast voedingsaanbod voor speciale afdelingen als oncologie, geriatrie en de kinderafdeling. Zo zijn gerechten op de kinderafdeling bijvoorbeeld aangepast aan de smaak van kinderen, eten kinderen met z’n allen aan tafel, waarbij uit schalen wordt opgeschept en kunnen ouders mee-eten. Tenslotte is er vrijwel altijd hulp bij het eten beschikbaar, al kan dat in de praktijk nog beter.’

Bedoel je de rol van de voedingsassistent?

‘Ja, of in ieder geval een persoon die dichtbij de patiënt staat zoals een hospitalitymedewerker. Zo’n persoon heeft een hele belangrijke rol bij het in de gaten houden of patiënten wel goed eten. In de praktijk is er vaak te weinig tijd voor en laat de kwaliteit te wensen over. Dat komt omdat de werkdruk te hoog is en er geen goede opleiding beschikbaar is. Dat hebben we ook aan de minister van VWS gerapporteerd.’

Wat vond de minister van de inventarisatie?

‘Minister Schippers vond het positief dat zoveel ziekenhuizen hebben meegedaan en ook dat ondervoeding tegenwoordig zoveel aandacht heeft. We hadden dit onderzoek in opdracht van de minister uitgevoerd naar aanleiding van kamervragen. Die zijn nu beantwoord, maar de minister heeft geen echte vervolgactie aangekondigd. De Stuurgroep Ondervoeding wil hier in ieder geval wel mee verder. Er is al een toolkit ontwikkeld met informatie voor ziekenhuizen die met verbeteringen aan de slag willen. Verder is dit een mooie nulmeting. Het zou goed zijn als er over een paar jaar weer subsidie beschikbaar is om de inventarisatie te herhalen.’

Zal er over 5 jaar veel veranderd zijn? 

‘Dat verwacht ik zeker. Veel ziekenhuizen zijn er al mee bezig: 44% heeft plannen om het voedingsconcept te vernieuwen. Ik denk dat er meer flexibele keukens komen en dat er tussendoor aantrekkelijke hapjes worden aangeboden. Ook verwacht ik dat er meer patiëntenrestaurants komen, waar patiënten eventueel samen met familie kunnen eten. Verder zullen patiënten steeds vaker met apps op tablets of smartphones kunnen bestellen. Dat soort apps kunnen helpen om de verantwoordelijkheid voor gezond eten meer bij de patiënt te leggen. Als iemand bijvoorbeeld 100 gram eiwit per dag moet eten en in de app staat hoeveel eiwit er in elke portie zit, dan kan een patiënt hier zelf mee aan de slag.’


Geen reacties

Voeg reactie toe (alleen diëtisten en gezondheidsprofessionals)

*

* - verplicht veld

*
*
*
*
 
 
 
 
 
 

NieuwsvoorDietisen.nl maakt gebruik van cookies. Meer informatie Sluiten